wrzesień 2018

1numer 09-18-okładka

AKTUALNOŚCI – Wrześniowa korekta rozkładu jazdy

Ryszard Rusak

KOLEJ W POLSCE – 150 lat zakładów naprawczych taboru kolejowego w Lubaniu Śląskim (2)
Michał Sibilski
Do 1953 roku zakład w Lubaniu Śl. był jedynym w Polsce przedsiębiorstwem produkcyjnym całkowicie przystosowanym do naprawy taboru elektrotrakcyjnego i przeprowadzającym jego naprawy dla PKP. Do grudnia 1951 roku warsztaty funkcjonowały w strukturach Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych we Wrocławiu, a od 1.01.1952 r. zostały przekształcone w Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego (ZNTK) i przeszły pod Centralny Zarząd Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Warszawie. Lata 1960 – 1979 to okres rozbudowy i rozwoju. W kolejną dekadę zakład wszedł planując dalszy rozwój. Po 1989 roku upadek gospodarczy kraju i transformacja ustrojowa zapoczątkowały także upadek ZNTK Lubań. Początkowo w związku z przemianami społeczno-gospodarczymi w Polsce, liczba pracowników znacząco spadła, ale ZNTK kontynuowały jeszcze swoją działalność. Jednak zmniejszenie pracy eksploatacyjnej PKP na wszystkich liniach spowodowało spadek zamówień na naprawy taboru elektrycznego. W 2000 roku musiano ogłosić upadłość lubańskiego ZNTK.

HISTORIA KOLEI – W cieniu wojny – historia kolei sudańskich
Alon Siton, tłum. P.Szulc
Sudan – gdyby chcieć błyskawicznie umiejscowić to państwo na mapie świata, wystarczyłoby powiedzieć, że graniczy ono od południa z Egiptem. Gdyby chcieć powiedzieć więcej, należałoby przypomnieć, że jeszcze niedawno było to największe państwo na kontynencie afrykańskim. Ten stan utrzymywał się do 2011 roku, kiedy Sudan został podzielony i dziś, pod względem powierzchni, jest trzecim państwem w Afryce, z blisko 900-kilometrową linią brzegową nad Morzem Czerwonym. Sudan, poza wspomnianym już Egiptem, graniczy także z Erytreą, Etiopią, Republiką Środkowoafrykańską, Sudanem Południowym, Czadem i Libią. W państwie dominują rozległe równiny i płaskowyże, z kilkoma odizolowanymi szczytami na południu. Najwyższym punktem jest góra Deriba Caldera w paśmie Dżabal Marra (3042 m n.p.m.).

KOLEJ W ŚWIECIE – Kolej w Wietnamie – jadąc „Ekspresem Zjednoczenia”
Filip Faliński
Wietnam to kraj przyjazny nie tylko masowej turystyce, ale także miłośnikom kolei. Wagony mkną tu przez ciasną miejską zabudowę. Pociągi łączą w dwie doby północną i południową stolicę a turystom towarzyszą przepiękne widoki i niesamowity klimat deszczowej dżungli.

WĄSKIE TORY – Parowóz KLMR – o oznaczaniu taboru polskich kolei leśnych
Krzysztof Zintel
Literatura opisująca historię kolei wąskotorowych, do przełomu wieków eksploatowanych w strukturach PKP, jest już dość bogata. Natomiast polskie koleje leśne, poza kilkunastoma artykułami w kilku czasopismach i broszurach oraz książką Zagnańskie kolejki wąskotorowe, czekają jeszcze na zapisanie ich dziejów. Ta dziś już nieistniejąca gałąź transportu kryje w sobie sporo mało znanych lub nie wyjaśnionych historii. W tym krótkim artykule autor podjął próbę odtworzenia sposobów oznaczania parowozów kolei leśnych w polskich Lasach Państwowych.

WĄSKIE TORY – Przemysłowa zelektryfikowana kolej wąskotorowa w Staβfurcie
Tomasz Jankowski
Wydawać by się mogło, że w końcu drugiej dekady XXI wieku czas przemysłowych kolei wąskotorowych dobiegł końca. Wąskotorówki zostały w większości przypadków zastąpione bardziej elastycznym transportem samochodowym. Z europejskiego krajobrazu przemysłowego zniknęło sporo linii pracujących na rzecz górnictwa, hutnictwa, leśnictwa czy też w branży ceramicznej. Jedną z nielicznych kolei wąskotorowych działających nadal zgodnie ze swym pierwotnym przeznaczeniem jest zelektryfikowana kolej o szerokości toru 600 mm, funkcjonująca w położonym w Saksonii-Anhalt, na południe od Magdeburga mieście Staßfurt. Kolej obsługuje tamtejsze zakłady sodowe, które od 2007 roku wchodzą w skład polskiej grupy chemicznej CIECH S.A.

MIEJSKIE TORY – O sposobach oznaczania linii tramwajowych (1)
Piotr Tomasik
Podróżując i odwiedzając miasta z komunikacją tramwajową spotykamy się z różnymi oznaczeniami relacji, kursów. Zwykle zapamiętujemy je, uczymy się ich po to, aby sprawnie korzystać z systemu komunikacji. Rzadko zastanawiamy się nad sposobem oznaczania. W tym i następnym numerze zapraszamy na przegląd oznaczeń relacji tramwajowych. Będzie to głównie przegląd współczesnych systemów, zwrócimy też uwagę na kilka sposobów już nie używanych.

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele
Wagon restauracyjny kolei DR typu WR4ü-35 nr 1108
Andrzej Etmanowicz
Przedstawiamy wagony restauracyjne kolei Deutsche Reichsbahn (DR) typu WR4ü-28/34 oraz WR4ü-35, które wraz z pozostałymi wagonami Mitropy: wcześniejszymi typu WR4ü-28 i późniejszymi typu WR4ü-39 są doskonale znane starszym miłośnikom naszych kolei. Część z nich po zakończeniu II wojny światowej znalazła się na inwentarzu PKP i jako restauracyjne Orbisu, a później Warsu pracowały przez wiele lat na polskich torach. W artykule omawiamy jeden z wagonów typu WR4ü-35, oznaczony numerem 1108 Mitropy powojennych kolei DR, który choć nie znalazł się na stanie PKP, to w drugiej dekadzie XXI wieku można było go spotkać na polskich torach, a jego model H0 znajdował się w ofercie firmy Bachmann-Liliput.

NOWOŚCI – Polskie nowości H0
Tomasz Mayer
W pierwszych siedmiu miesiącach bieżącego roku w wielkości H0 ukazało się w polskich oznaczeniach 38 modeli wyprodukowanych przez dziewięciu producentów. Wśród nich było siedem miniatur lokomotyw, tylko trzy wagonów pasażerskich, 26 wagonów towarowych i dwa zestawy startowe. Tradycyjnie najwięcej modeli zaoferowała firma Piko, ukazało się w tym roku już 10 modeli tego producenta.

TEST MODELU – Lokomotywa spalinowa ST44-190 Roco
Tomasz Mayer
W czerwcu bieżącego roku w sklepach modelarskich pojawiła się jedenasta już odmiana miniatury lokomotywy spalinowej serii ST44, czyli popularnego gagarina, wyprodukowana przez firmę Roco.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
Wolsztyn
Oleśnica
Parowozy odjechały
150. rocznice…