wrzesień 2017

1numer 8-17-okładka


 

AKTUALNOŚCI – Do Lublina tylko dieslem

Paweł Terczyński

Od 11 czerwca 2017 r. do 9 grudnia 2018 r. odcinek linii kolejowej nr 7 Warszawa Wsch. – Dorohusk pomiędzy stacjami Puławy Azoty i Lublin będzie całkowicie wyłączany z ruchu pociągów w związku z prowadzonymi pracami modernizacyjnymi.Linia nr 7 stanowiła nie tylko główne połączenie w komunikacji pasażerskiej Lublina ze stolicą i innymi ośrodkami miejskimi w kraju, lecz także jedyną w zasadzie drogę wywozu węgla z kopalni w Bogdance. Co więcej, jedynie dwutorowa i zelektryfikowana „siódemka” miała odpowiednie parametry pozwalające na przyjęcie tak dużego obciążenia przewozami.

 

NASZ PORTRET – Parowóz z przekładnią elektryczną systemu Heilmanna– krótki żywot wynalazku

Michał Jerczyński

W historii techniki i cywilizacji liczba zrealizowanych wynalazków, którymi dziś się posługujemy była zapewne porównywalna z ogromem pomysłów,których nigdy nie udało się urzeczywistnić. W tej drugiej grupie były idee fantastyczne, absurdalne i takie, które po prostu nie trafiły we właściwy czas, kiedy mogły być praktycznie wykorzystane – czy to z powodu ówczesnych możliwości technologicznych, czy też panujących schematów myślenia, przyzwyczajeń i warunków ekonomicznych. Wiele niegdyś proponowanych, a niezrealizowanych rozwiązań znalazło później zastosowanie w nieco zmodyfikowanej formie i pod innym nazwiskiem konstruktora. Często mówi się o nich, że wyprzedziły swój czas (bo zostały wcielone w życie dopiero po latach, w innym stanie techniki). Tak też literatura przedmiotu ocenia wynalazek Jeana-Jacquesa Heilmanna parowozu z przekładnią elektryczną, który po dość udanych próbach praktycznych został ostatecznie zarzucony, by odrodzić się po krótkim czasie w nieco innych postaciach, przynosząc sławę innym konstruktorom. Wydaje się jednak, że teza taka nie jest uzasadniona,a idea Heilmanna zrodziła się wręcz przeciwnie – zbyt późno, by stawić czoła postępowi techniki parowozowej, motoryzacji i elektryfikacji kolei. Podobny los spotkał zresztą i późniejsze konstrukcje parowozów turbinowych, o których napiszemy w osobnych artykułach.

 

REPORTAŻ – Parowozjada 2017

Marek Ciesielski

Trzynasta edycja dorocznego festynu kolejowego w Chabówce odbyła się w tym roku w weekend 19-20 sierpnia. Organizujące imprezę PKP Cargo S.A. od lat utrzymuje jednolity poziom imprezy, nie inaczej było i w tym roku. Co prawda czynnych parowozów było w tym roku wyraźnie mniej niż na Paradzie Parowozów w Wolsztynie, a i sama impreza odbywa się na dużo mniejszym terenie,ma jednak ona swoich stałych odbiorców, których co roku przyciąga rzadka okazja zobaczenia kilku czynnych parowozów jednocześnie.

 

REPORTAŻ–Ałapajewska Wąskotorowa Kolej Żelazna

Tomasz Gieżyński

Spośród setek systemów wąskotorowych dawnego Związku Radzieckiego do dnia dzisiejszego przetrwało niewiele,bo kilkadziesiąt. W tej czy innej formie na małej części z nich (poza kolejami tzw. dziecięcymi czy pionierskimi) wciąż funkcjonują przewozy pasażerskie. Zazwyczaj wynika to z jednego czynnika – absolutnego braku alternatywy transportowej dla ludności mieszkającej w bagnistych, leśnych ostępach. Nie inaczej jest na terenie Obwodu Swierdłowskiego, na północ od położonego za Uralem miasteczka Ałapajewsk.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Cztery pory roku na kolei RhätischeBahn (cz. 3 – jesień)

Ryszard Rusak

Jesień to bardzo urokliwy czas na liniach RhätischeBahn. Słońce świeci coraz słabiej, cień staje się coraz dłuższy. Zielony dotychczas krajobraz dolin i wąwozów zaczyna się powoli zmieniać, przybierając złoto-brązowe barwy. Częstym zjawiskiem są poranne mgły spowijające łąki i wierzchołki drzew, przeobrażające doliny w niesamowite „księżycowe”krajobrazy. W tym okresie rozpoczynają się przygotowania do zimy, która czasami przychodzi nagle i nieoczekiwanie. Na górskich szlakach robi się luźniej, nie ma już tak wielu turystów.Zmienia się przede wszystkim rozkład jazdy. Znikają dotychczasowe pociągi sezonowe, ale w tym okresie uruchamiane są pociągi specjalne.Na całej sieci rozkład jazdy jest ułożony w takcie godzinnym i łatwy do zapamiętania.

  

HISTORIA KOLEI –Dworzec Letni i przyjazdy rodziny cesarskiej do Poznania w latach 1890–1914

Robert Kroma

Przyjazdy cesarza Prus Wilhelma II jak i jego rodziny do Poznania urosły do rangi wielkich tajemnic. Jak się okazuje, przyjazdów tych było kilkanaście, przy czym sam Wilhelm II bywał w Poznaniu wielokrotnie. Przyjazdy następowały nie tylko na Dworzec Centralny czy później na Cesarski, lecz także na Tamę Garbarską i w okolicy Miłostowa. Tajemnicą też okazało się pochodzenie i rok budowy Dworca Cesarskiego, zwanego dzisiaj Letnim, o którym historycy niemieccy nie mają żadnych informacji. W związku z tym przedstawimy historię tych przyjazdów i organizację ruchu w mieście.

 

WĄSKIE TORY – Fabryczna kolorystyka lokomotyw Lxd2

Michał Zajfert

Uwagi czytelników po publikacji w nr. 4/2017 artykułu poświęconego kolorystyce taboru wąskotorowego PKP wskazały na pewne nieścisłości i zmotywowały autora do głębszej analizy tematu fabrycznego malowania lokomotyw Lxd2.

 

WĄSKIE TORY – Px29-1704 znów pod parą

Tomasz Jankowski

W maju tego roku, po 6 latach przerwy, powrócił do służby w Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie parowóz Px29-1704. Maszyna ta ostatnie jazdy na kolei muzealnej wykonała w 2011 roku i od tamtej pory ruch prowadzony był głównie rumuńskimi lokomotywami serii Lxd2. Sporym wyzwaniem dla Muzeum było zgromadzenie odpowiednich funduszy na naprawę parowozu.Dzięki długotrwałym staraniom pracowników Stacji Muzeum i Muzeum Kolei Wąskotorowej oraz osobistemu zaangażowaniu radnego Sejmiku Wojewódzkiego pana Adama Orlińskiego w 2015 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego na mocy uchwały podjął decyzję o dotacji celowej w kwocie 595500 zł na remont parowozu.

 

MIEJSKIE TORY – Eksploatacja wagonów GT6 z Norymbergi w Krakowie

Jacek Kołodziej

W roku 2013, po 18 latach użytkowania zakończono w Krakowie eksploatację wagonów tramwajowych GT6. Sprowadzone w 1994 roku używane tramwaje miały być wykorzystywane w ruchu liniowym kilka lat, może dekadę. Okres eksploatacji znacznie się wydłużył i poczciwe przegubowe wagony rodem z Norymbergi osiągnęły pięćdziesięciolecie ruchu liniowego. Warto pokusić się o krótkie przypomnienie ich historii.

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony 2 klasy z przedziałem bagażowym kolei DR serii BDomsb 82-80

Andrzej Etmanowicz

W dwóch ostatnich artykułach z cyklu Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele przedstawialiśmy wagony drugiej klasy z przedziałem bagażowym ówczesnych kolei Deutsche Bundesbahn (DB) serii: BDms271, BDms272 i BDms278 ([5]) oraz serii BDms273 ([6]), które w latach 80. i 90. ub. wieku codziennie pojawiały się w Warszawie, głównie w międzynarodowym pociągu pospiesznym D 450/451 z Frankfurt un. Menem, jak również w nocnym pociągu pospiesznym z Berlina. Już wtedy sygnalizowaliśmy, że w latach 90. zaczęły być one zastępowane nowszymi (co wcale nie oznaczało, że lepszymi) wagonami serii BDomsb274.1 DB, należącymi poprzednio do kolei wschodnioniemieckich Deutsche Reichsbahn (DR), tzw. długimi halbersztadtami, zewnętrznie charakteryzującymi się nową kolorystyką DR. Ich pudła były zielono-kremowe z brązowym dachem, prezentowany opis będzie logiczną konsekwencją omawiania tego rodzaju wagonów.Ponadto w latach 90. ub. wieku zaczęły się one także pojawiać w ciekawym pociągu InterRegio (IR) Mare Baltikum, łączącym Berlin z Gdynią (później z Olsztynem, a w sezonie letnim także z Ełkiem), jadącym przez Szczecin, Słupsk, Lębork.

 

TEST MODELU –Lokomotywa typu Vectron PKP Cargo w skali TT

Tomasz Mayer

Począwszy od końca maja bieżącego roku modelarze i kolekcjonerzy taboru PKP w skali 1:120 mają możliwość powiększenia swojej kolekcji o współczesny model elektrowozu z coraz liczniejszej rodziny lokomotyw typu Vectron w oznaczeniu i malowaniu największego polskiego przewoźnika towarowego – firmy PKP Cargo.

 

NOWOŚCI  – Polskie nowości modelarskie TT

Tomasz Mayer

W skali TT w pierwszej połowie 2017 roku pojawiło się w handlu dwanaście nowych modeli z polskim opisem, wykonanych przez trzech producentów.

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

Pierwsze polskie „175”.