wrzesień 2011

__k-9_11

 

AKTUALNOŚCI – Elfy z Pesy dla warszawskiej SKM
Marek Graff, Krzysztof Rutkowski
Dziewiątego sierpnia 2011 roku na Dworcu Wschodnim w Warszawie odbyło się przekazanie dla stołecznej SKM pierwszego egzemplarza z 13 zamówionych nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych typu 27WE. Dostarczone zespoły to pojazdy nowej generacji, sześcioczłonowe, należące do rodziny Elf.

KOLEJ W POLSCE – 10 lat pociągów EuroCity Berlin-Warszawa-Express cz.1
Andrzej Etmanowicz
Pierwszy z czterech par pociągów kategorii EuroCity o wspólnej nazwie Berlin-Warszawa-Express, łączących obecnie Warszawę z Berlinem odjechał ze stacji Warszawa Wschodnia 30.09.2001 r. Tak więc we wrześniu bieżącego roku upływa okrągła, dziesiąta rocznica uruchomienia tych połączeń między stolicami Polski i naszego zachodniego sąsiada. W pierwszej części artykułu przedstawiona jest historia połączeń EuroCity między Warszawą a Berlinem oraz pierwszych pięć lat kursowania pociągów Berlin-Warszawa-Express, charakteryzujące się praktycznie niezmiennością taboru wagonowego w składach tych pociągów.

NASZ PORTRET – Odśnieżarki mechaniczne rodziny OM-3
Bartosz Łoziński, Zbigniew Tucholski
Służbie drogowej PKP w okresie powojennym doskwierał niedostateczny stopień mechanizacji, w wyniku czego większość prac związanych z utrzymaniem nawierzchni kolejowej, także w zakresie oczyszczania torów ze śniegu, była prowadzona ręcznie. PKP dysponowały pewną liczbą pługów odśnieżnych – głównie przedwojennej produkcji, które posiadały jednak przestarzałą konstrukcję. Stosowano je zasadniczo do pracy na szlakach, zaś oczyszczanie rozjazdów stacyjnych wykonywano ręcznie. Stosunkowo łagodne zimy nie powodowały jednak paraliżu pracy polskiej kolei, zaś występujące zakłócenia płynności ruchu miały głównie charakter lokalny. Odmianę w tym zakresie przyniosła wyjątkowo mroźna i śnieżna zima 1962/1963, która dobitnie ukazała nieprzygotowanie polskiej kolei do walki z trudnymi warunkami atmosferycznymi. Aby uniknąć w przyszłości paraliżu komunikacyjnego, który dotknął w tym czasie PKP, postanowiono przeprowadzić badania w celu wypracowania nowych rozwiązań technicznych w zakresie walki ze śniegiem i mrozem.

NOWY TABOR – Wagon kryty typu 221K
Paweł Terczyński
Do końca lat 80. PKP otrzymywały znaczne ilości wagonów – węglarek, krytych i platform. Coroczne dostawy kilku tysięcy nowych jednostek pozwalały na eliminację starszych egzemplarzy. Wobec ograniczonych środków na zakup specjalistycznych wagonów, PKP podjęły ambitny program modernizacji posiadanego parku. W 2004 r. opracowano projekt i wykonano prototyp zupełnie nowego wagonu, typu 221K z przeznaczeniem do przewozu ładunków sztukowych, ładunków paletyzowanych oraz przedmiotów o masie skupionej i jest przystosowany do komunikacji międzynarodowej.

KOLEJ W ŚWIECIE –  Lokomotywy typu V 180 DR cz.1
Ryszard Rusak
Impulsem do wprowadzenia trakcji spalinowej w Niemieckiej Republice Demokratycznej było posiedzenie Plenum Komitetu Centralnego Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec w 1955 roku, na którym poruszano między innymi problemy transportu kolejowego. Na kolejach  NRD dominującą rolę pełniła trakcja parowa, ale w krajach Europy Zachodniej na szlakach kolejowych coraz częściej pojawiały się lokomotywy spalinowe, będące synonimem nowoczesności. Młode, powstałe w 1947 r. państwo borykało się z wieloma powojennymi problemami, odbudowując z ruin swoją gospodarkę i spłacając jednocześnie reparacje wojenne. Mimo to kierownictwo niemieckich kolei państwowych rozpoczęło przygotowania do wprowadzenia trakcji spalinowej na szeroką skalę. Dodatkowym bodźcem było pokazanie w 1953 r. na wystawie pojazdów szynowych w Monachium zachodnioniemieckiej lokomotywy spalinowej serii V 200, którą delegowani przedstawiciele wschodnioniemieckich zakładów przemysłowych oglądali ze zdziwieniem i zazdrością.

KOLEJ W ŚWIECIE –  Wagony silnikowe i zespoły trakcyjne kolei ukraińskich produkcji Pesy Bydgoszcz
Marek Graff, Michaił Kulgejko
Od kilku lat koleje ukraińskie eksploatują nowoczesne pojazdy o napędzie spalinowym przeznaczone do obsługi ruchu lokalnego na liniach niezelektryfikowanych. Tabor tego rodzaju był stosowany już wcześniej, jeszcze przed wydzieleniem UZ ze struktury SŻD, a jego dostawcą była fabryka w Rydze oraz wytwórca węgierski. Z uwagi na znaczne wyeksploatowanie tych nienowoczesnych już pojazdów, zarząd UZ zdecydował o zakupie taboru nowej generacji. Korzystny stosunek ceny do jakości spowodował, że koleje ukraińskie zakupiły w Pesie pojazdy trzech serii.

REPORTAŻ – Parowozjada ‘2011
M. Panasiewicz, P. Terczyński, P. Przygodzki, J. Guzik

REPORTAŻ – Kolejowe atrakcje Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego
Jakub Halor
Województwo Śląskie odziedziczyło po minionej epoce industrializacji wiele zabytkowych obiektów przemysłowych, którym nierzadko towarzyszyła specyficzna, unikalna infrastruktura kolejowa. Owe pomniki historii, stanowiąc integralną część europejskiego dziedzictwa kulturowego, zaczynają być postrzegane współcześnie przez władze samorządowe jako potencjalne atrakcje turystyczne, a nie jako kłopotliwe ruiny, pod których gruzami co jakiś czas giną obywatele spieniężający każdy dający się wyszarpnąć kawałek stali w skupach złomu. Można by powiedzieć – wreszcie, ale i poniewczasie, gdyż wiele cennych zabytków techniki, które mogłyby być ikonami regionu na miarę huty w Völkingen (wpisanej na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO), zdążyło zniknąć z powierzchni ziemi, a dalszy los większości istniejących jest, biorąc pod uwagę skalę lokalnych problemów społecznych, delikatnie mówiąc – niepewny.

KATASTROFY – Baciuty 1931
Filip Karoński
Osiemdziesiąt lat temu nieopodal Białegostoku doszło do tragicznej w skutkach katastrofy kolejowej. Na podstawie opisu wydarzeń w prasie z tamtego okresu widać, jak wiele błędów popełniono, zarówno w trakcie akcji ratowniczej, jak i tych będących bezpośrednią przyczyną wypadku.

ABC KOLEI – Bibliografia historii transportu szynowego cz.15
Jerzy Pawłowski

WCZORAJ I DZIŚ – Bytom Bobrek
Michał Jerczyński

MIEJSKIE TORY – Tramwajem przez Zabrze
Tomasz Jerczyński
Fotoreportaż

TRAMWAJE  – Düwag Pt
Piech
Śląsk bardzo długo był ostoją tramwajów wyprodukowanych w Konstalu, jednak ta hegemonia została w zeszłym roku przełamana wraz z dostawą pierwszych używanych tramwajów serii Pt.

TEST MODELU  – Wielosystemowa lokomotywa elektryczna serii 183
Arkadiusz Lubka
W ciągu roku już po raz trzeci prezentujemy miniaturę elektrowozu Husarz, przygotowaną przez uznanego europejskiego producenta. Po modelach w wielkości H0 (firmy Roco) i TT (firmy Piko), wprowadzony do sprzedaży na początku czerwca przez firmę Fleischmann model wielkości N, uzupełnił wybór miniatur tej lokomotywy w trzech najpopularniejszych wielkościach modelarskich, przy okazji stając się pierwszą współczesną, polską lokomotywą dostępną w skali 1:160.

WARSZTAT – Ruchome śmigła wentylatora chłodnic w modelu lokomotywy M62
Roman Kozak
Podrasowanie modelu polega m.in. na samodzielnym wykonaniu ruchomych detali, których nie oferują producenci miniatur. Wykonanie funkcji ruchomych w modelu wymaga przede wszystkim zainstalowania w nim odpowiedniego serwomechanizmu. Konieczność zainstalowania w miejsce pełnego odlewu imitacji ażurowej siatki i wentylatora ze śmigłem na dachu modelu „gagarina” została zauważona kilka lat wcześniej. Dzisiaj jest to możliwe wraz z miniaturyzacją serwomechanizmów.

WARSZTAT – Modernizacja układu napędowego w modelu parowozu Pt31 firmy Brawa
Tomasz Florczak
W pierwszej połowie 2010 roku ukazał się w handlu długo oczekiwany, pierwszy seryjny model parowozu polskiej konstrukcji Pt31. Po pewnym czasie na forach dyskusyjnych pojawiły się sygnały o uszkodzonych przekładniach napędowych w modelu. Po przeanalizowaniu tematu okazało się, że producent z różnych względów zastosował dosyć wąskie koła zębate, które w połączeniu z możliwością dosyć dużego przesuwu na osi mogą doprowadzić do ich uszkodzenia i zablokowania modelu. W artykule przedstawiono propozycję, jak w prosty sposób zabezpieczyć się przed awarią modelu.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
Ostatni kurs konwoju pocztowego…
Muszyna – Krynica
Kolej na majówkę!
75 lat „Lokomotywy”