styczeń 2016

Kliknij tutaj, aby pobrać artykuł Plebiscyt Polski Model Roku 2015 z numeru 1/2016.

1str_01'16&kodKr

AKTUALNOŚCI – Nowości z pogranicza

Bartosz Dziwak

Dwa dni przed wejściem w życie rozkładu jazdy pociągów 2015/2016, tj. 11.12.2015 w Görlitz odbyła się uroczysta inauguracja współpracy przewoźników Koleje Dolnośląskie S.A. i Die Länderbahn GmbH DLB (dawniej: Vogtlandbahn GmbH).


REPORTAŻ  –  Ostatni rozjazd w Chile

Filip Faliński

Linia kolejowa z miasta Talca do nadmorskiej miejscowości Constitución jest w Chile określana mianem Ostatniego Rozjazdu*. Nie licząc ruchu na głównej magistrali, biegnącej ze stolicy na południe, połączenia pasażerskie na wszystkich pozostałych liniach zostały dawno wycięte. Tylko z Talki dwa razy dziennie wyrusza stary, niebiesko-żółty „szynobus”.


HISTORIA KOLEI – Kolej Warszawsko-Bydgoska w świetle normy i praktyki budownictwa kolejowego w Królestwie Polskim u progu lat 60. XIX wieku

Robert Kola

W latach 30. i 40. XIX wieku, kiedy z polskiej inicjatywy oraz z zaangażowaniem polskich techników projektowano pierwszą na naszych ziemiach linię kolejową – Drogę Żelazną Warszawsko-Wiedeńską, trudno było odnaleźć unormowania przesądzające o kształcie jej ustroju technicznego. Norm tego rodzaju jeszcze nie było. Budowniczowie, spierając się co do przyjęcia najbardziej właściwych rozwiązań konstrukcyjnych, posiłkowali się doświadczeniami zagranicznymi, osobiście odwiedzając drogi żelazne podówczas budowane oraz od niedawna funkcjonujące. Korzystali także z dostępnych obcojęzycznych podręczników budownictwa kolejowego. Wreszcie, w 1842 roku, pojawiła się książka fachowa w języku polskim. Nie była to praca oryginalna. Stanowiła przekład dzieła Édouarda Constant’ego Biot’a, inżyniera francuskiego, współtwórcy linii kolejowej Lyon–St Etienne. Tłumaczenia, przywoływanego najczęściej pod skróconym tytułem Pismo podręczne dla budującego drogi żelazne, dokonał profesor mechaniki praktycznej oraz dróg i mostów Walerian Górski.


NASZ PORTRET – Zmodernizowane wagony osobowe PKP. Wagony rentgenowskie Krzysztof Młodzikowski

Ostatnia, trzecia część historii wagonów zmodernizowanych jest poświęcona dwuwagonowym zespołom do badań lekarskich, zbudowanym dla Kolejowej Służby Zdrowia. Chociaż tabor ten nie był przeznaczony do przewozu pasażerów, geneza jego powstania oraz przebudowy z czteroosiowych boczniaków stanowi integralną część tematu rodzimych zmodernizowanych wagonów osobowych. Samą historię oraz założenia koncepcji modernizacji boczniaków można prześledzić w poprzednich numerach Świata kolei, w artykułach dotyczących zmodernizowanych wagonów typu 2AM i 3AM oraz 4AM.


KOLEJ W ŚWIECIE – Pociągi piętrowe KISS produkcji Stadlera cz.2

Ryszard Rusak

Piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne KISS są budowane w różnych wersjach z przeznaczeniem do obsługi szybkiej kolei miejskiej S-Bahn, jak i w wersji dalekobieżnej do obsługi pociągów InterCity oraz InterRegio. Pojazd ten to „najmłodsze dziecko” w przebogatej ofercie Stadlera, w projekt którego zaangażowano znaczne zasoby osobowe i finansowe. W efekcie powstał pociąg o konstrukcji modułowej, którego wnętrze może być odpowiednio zaaranżowane do potrzeb zamawiającego. Mimo że pojazdy te są eksploatowane stosunkowo od niedawna, już zyskały uznanie personelu obsługi i warsztatów. Jeszcze wyżej oceniane są przez pasażerów korzystających z nich na co dzień, przede wszystkim za komfort podróży. Przekłada się to na kolejne zamówienia, do których dołączają nowi przewoźnicy z różnych krajów, nie tylko europejskich.


ZAPOMNIANE LINIE – Biskupin Odcinek – Ośno Wąskotorowe

Sławomir Fedorowicz

Opisywany dziś odcinek Żnińskiej Kolei Powiatowej można w części zaliczyć do umownej kategorii „zmarnowanych szans” – linii, które mogłyby służyć turystyce i chyba zbyt pochopnie zostały fizycznie zlikwidowane. Odcinek do Rogowa należy do najstarszej części sieci ŻKP – został otwarty oficjalnie 1.07.1894 r. Niecały rok później, 9.06.1895 r. podjęto ruch na dalszym odcinku z Rogowa do Ośna, do stacji stycznej z koleją normalnotorową. Linia służyła lokalnym potrzebom gospodarczym aż do lat 60. XX wieku, gdy rozwój motoryzacji i poprawa stanu dróg spowodowały zawieszenie ruchu pasażerskiego (1962) oraz likwidację m.in. odcinka Rzym – Ośno. Pozostała część opisywanej linii (Biskupin Odcinek – Rzym) czekała na lepszą przyszłość. Ale się nie doczekała…


WĄSKIE TORY –  Px38-805 we Francji

Hermann Schmidtendorf

W dniach 8-12 października 2015 r. żniński parowóz Px38-805 (Fablok 727/1938) zawitał do Francji. Uczestniczył w XXV Międzynarodowych Spotkaniach Kolei Wąskotorowych, organizowanych corocznie w innym europejskim mieście. Regionalna prasa swój artykuł zatytułowała Prestiżowe spotkanie w Pithiviers i zanotowała, że pobyt Leona ze Żnina to pierwsza wizyta polskiego parowozu we Francji od Międzynarodowej Wystawy w 1937 roku. Na tamtej imprezie w Paryżu Polska przedstawiła światowej publiczności ekspresowy parowóz normalnotorowy o opływowym kształcie Pm36-1 (Fablok 662/1937), który został wyróżniony złotym medalem. Z tej okazji ówczesna Poczta Polska wydała nawet specjalny znaczek pocztowy o nominale 1 zł. Jak na razie z okazji pobytu Leona w leżącym 80 km na południe od Paryża mieście Pithiviers nie wydano znaczka pocztowego. Ale emocje były równie duże, jak kiedyś w Paryżu. Z powodu wysokich kosztów wynajęcia we Francji dźwigów, po raz pierwszy zadecydowano dokonać rozładunku (i załadunku w drodze powrotnej) parowozu i tendra za pomocą zabudowanych przez polskich i francuskich kolejarzy ramp. Operacja przebiegła sprawnie, Leona rozpalono, a następnego dnia francuska prasa była pełna zachwytu: polski parowóz jest imponujący!


 

 

ABC KOLEI  Bibliografia przepisów i instrukcji z zakresu służby mechanicznej PKP wydanych w latach 1919-2001

Zbigniew Tucholski

Część 2 – Przepisy i instrukcje wydane w latach 1945-2001 (9)


WCZORAJ I DZIŚ – Sompolno

Marek Malczewski

Pierwsza linia kolejowa (wąskotorowa) dotarła do Sompolna w grudniu 1914 roku. Była to linia wojskowa o szerokości toru 716 mm, którą wybudowały niemieckie wojska kolejowe jako przedłużenie z ładowni Jerzyce kolei cukrowni Kruszwica. Linia ta przez Piotrków Kujawski, Sompolno i Koło docierała do Dąbia Kolskiego, na bezpośrednie zaplecze frontu.


MIEJSKIE TORY – Tramwaje we Francji cz.4

Tomasz Gieżyński

W trzech zeszłorocznych numerach Świata kolei (ŚK 4, 5 i 12/2016) objechaliśmy niemal wszystkie francuskie systemy tramwajowe. Podróż dobiega jednak końca i tym razem, przed wizytą w stolicy, odwiedzimy cztery ostatnie miasta. Odbudowały one swoje tramwaje w ostatnich latach, więc odczuwalny jest swoisty powiew świeżości.


MIEJSKIE TORY – Wagony SN4 w Krakowie

Jacek Kołodziej

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne S.A. w Krakowie może poszczycić się największą i najbardziej różnorodną kolekcją zabytkowych pojazdów komunikacji miejskiej w Polsce. Liczący ponad pięćdziesiąt pojazdów zbiór tramwajów i autobusów od lat sukcesywnie powiększa się o kolejne egzemplarze, które tak jak przed laty przewożą pasażerów ulicami miasta. W ostatnim czasie do ruchu przywrócony został najmniejszy i zarazem najkrócej eksploatowany w Krakowie normalnotorowy wagon silnikowy.


ŚWIAT MODELI  –  Plebiscyt Polski Model Roku 2015

Ryszard Pyssa


TEST MODELU  –  Model Lokomotywy EU45-846 PKP Cargo firmy Tillig

Tomasz Mayer

Krajowi miłośnicy skali środka (TT) nie są wprawdzie w ostatnich latach tak rozpieszczani przez producentów, jak modelarze skali H0, ale i tak nie powinni narzekać. W czwartym kwartale ubiegłego roku potentant w tej skali, firma Tillig, rozpoczęła produkcję miniatury TT lokomotywy serii ES 64 F4 w oznaczeniach naszego największego towarowego przewoźnika, firmy PKP Cargo.


 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

10 lat stołecznej SKM-ki

Rewitalizacja wagonu pocztowego

Pociąg repatriantów

Petucha robi furorę