styczeń 2012

Sk-01-12

 

AKTUALNOŚCI – Modernizacja linii nr 356 Poznań Wschód – Wągrowiec
Paweł Korcz
Modernizację linii Poznań Wschód – Wągrowiec rozpoczęto w czerwcu 2011 roku, a ruch na tej trasie został przywrócony w grudniu wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy. Nie oznacza to jednak zakończenia prac modernizacyjnych. Docelowo prędkość szlakowa na całej trasie ma wynieść 120 km/h. Ma to nastąpić po całkowitym zakończeniu prac modernizacyjnych w czerwcu 2012 roku.

NOWY TABOR  – Wagon 441Vb serii Talns
Paweł Terczyński
Wagon typu 441Vb to pierwszy tego rodzaju pojazd, który został skonstruowany i wyprodukowany w kraju na zamówienie spółki PS Trade Trans, przeznaczony do przewozu rzepaku, zboża, pasz, biomasy itp. ładunków. Projekt powstał w biurze konstrukcyjnym fabryki w Zielonej Górze i stanowi rozwinięcie koncepcji talbotów 441V i 441Va serii Falns, dostarczanych na rynek krajowy w latach 2005-2010 i używanych głównie do przewozu węgla, koksu i kamienia.

HISTORIA KOLEI – Elektryczne zespoły trakcyjne węzła warszawskiego
Zbigniew Tucholski
Zastosowanie elektrycznych wagonów motorowych do obsługi ruchu podmiejskiego było jednym z założeń pierwszego projektu elektryfikacji warszawskiego węzła, który został opracowany w 1921 roku przez prof. Romana Podoskiego. Realizacja tych zamierzeń stała się możliwa jednak dopiero po dwunastu latach, gdy podpisano z firmami angielskimi umowę w sprawie elektryfikacji.  Ze względu na dążenie do rozwoju krajowego przemysłu podjęto decyzję, że za granicą będzie zakupiona jedynie aparatura elektryczna, a część mechaniczna wagonów zostanie wykonana w Polsce.

REPORTAŻ – Epitafium dla Łodzi Fabrycznej
Michał Jerczyński
Stacja Łódź Fabryczna jest ostatnim reliktem pierwszej linii Kolei Fabryczno-Łódzkiej. Zachowane w części stacje Karolew, Chojny i Widzew, dworzec w Gałkówku, budynki mieszkalne w Żakowicach i Słotwinach należą już do epoki modernizacji tej kolei i budowy połączenia szerokotorowego w latach 1901-03. Łódź Fabryczna z pewnością nie była perłą wśród polskich stacji kolejowych, ale bezdyskusyjnie stanowiła świadectwo rozwoju Łodzi przemysłowej – taka była Łódź w latach 60. XIX wieku: prosta, utylitarna, rządząca się nie estetyką, ale twardymi prawami ekonomii. Jaki ciąg zdarzeń doprowadził do powolnej egzekucji najstarszych reliktów łódzkiej kolei?

WSPOMNIENIA – Zdarzyło się w Kępnie
Wyszukał Sławomir Fedorowicz, oprac. Michał Jerczyński
Wśród powszechnego narzekania na upadek polskich kolei spotyka się niekiedy opinie, że lata 60.i 70. były „złotymi czasami” PKP. To prawda, że kolej była wówczas wciąż niezwykle ważnym środkiem transportu, przewozy pasażerskie i towarowe stale rosły mimo likwidacji szeregu linii lokalnych, a na inwestycje przeznaczano znaczne kwoty. Środki te były jednak niewspółmierne do potrzeb, wynikających z nieuchronnego starzenia się przedwojennej infrastruktury i jej intensywnej eksploatacji, a także z powodu słabej jakości produkowanych w PRL materiałów i nie zawsze zadawalającej kultury pracy. Odbiciem tych problemów są ówczesne publikacje, zarówno w prasie codziennej, jak i w periodykach branżowych. Ciekawe światło na realia tamtych lat daje też lektura archiwalnych dokumentów, niekiedy cudem ocalałych wśród makulatury.

KOLEJ W ŚWIECIE –  Objazdy na Arlberg
Manfred Knape
Z powodu prac torowych jeden z najbardziej znanych i malowniczych odcinków linii kolejowych Arlberg-Strecke na odcinku od Bludenz do Landeck i Őtztal został w sierpniu 2011 roku zamknięty na 16 dni. Pociągi nocne oraz pociągi towarowe zostały skierowane na trasy objazdowe po szlakach DB w Allgäu. W niemieckiej nomenklaturze kolejowej nazywano je Umleiter-Züge, czyli pociągi objazdowe. Dochodziło wówczas do bardzo ciekawych przydziałów trakcyjnych szczególnie w ruchu towarowym, gdzie można było zobaczyć lokomotywy spalinowe serii 225 w trakcji podwójnej, a nawet „tandem” maszyn serii 217.

ZAPOMNIANE LINIE – Chojnice – planowane wyprowadzenie linii do Tucholi
Sławomir Fedorowicz
Historia budowli ziemnych i inżynierskich pod nigdy nieukończone wyprowadzenie linii w kierunku Tucholi nie została dotąd wyjaśniona w oparciu o materiały źródłowe. Wiadomo, że w latach 1908-1911 przeznaczono z budżetu państwa pruskiego środki na rozbudowę stacji rozrządowej w Chojnicach. Wiązało się to m.in. z wydłużeniem torów stacyjnych w kierunku północno-wschodnim, na skutek czego odejście linii do Tucholi znalazło się w obrębie wewnętrznych dróg rozjazdowych, a nie w głowicy stacji. Zapewne wówczas podjęto budowę nowego toru wyjazdowego o większych promieniach łuku. Prac tych przypuszczanie nigdy nie ukończono, gdyż w ramach wojennych inwestycji rozpoczęto rozbudowę linii z Czerska w kierunku na Orany. Po zakończeniu wojny i zmianie granic nie było już szans na kontynuację przebudowy.

WĄSKIE TORY – Parowozy muzealne na tor 1000 mm
Bogdan Pokropiński
Parowóz Tyb6-3406
W 1920 roku Zarząd Towarzystwa Warszawskich Dróg Żelaznych Dojazdowych zakupił w fabryce lokomotyw J.A.Maffei dwa parowozy wąskotorowe (tendrzaki). Były one przeznaczone dla kolei grójeckiej o szerokości toru 1000 mm. Maszyny te, o numerach fabrycznych 4037 oraz 4038, po przybyciu na kolej macierzystą otrzymały numery inwentarzowe 69 oraz 70.

WĄSKIE TORY – Historia lilipucich kolejek parkowych cz.1
Roman Witkowski
Zapoczątkowane przez Paula Decauville we Francji w latach 70. XIX wieku próby z lekkim, przenośnym torem o szerokości 400 mm (15¾ cala) z czasem doprowadziły do powstania uniwersalnej szerokości toru 600 mm, która szybko rozpowszechniła się w wielu krajach europejskich. Inaczej było na wyspach brytyjskich, gdzie miniaturowy rozstaw szyn 15 cali (381 mm) stosowany jest praktycznie do dziś.

WCZORAJ I DZIŚ – Gołdap
Marcin Przegiętka
Budowana przez Królewską Kolej Wschodnią linia Wystruć – Ełk była pierwszą koleją drugorzędną w Prusach Wschodnich. Jej budowę rozpoczęto w 1876 roku. Jako pierwszy otwarto odcinek Wystruć – Gołdap, a w następnym roku pociągi ruszyły z Gołdapi do Ełku. W kolejnych latach znaczenie stacji rosło. Obecnie od 2000 roku stacja jest nieczynna, a kolej w Gołdapi po 67 latach powróciła niemal do stanu z czasów powojennych grabieży i niepewności.

ABC KOLEI – Bibliografia historii transportu szynowego cz.18
Jerzy Pawłowski

TRAMWAJE  – Tramwaje typu 122N w Bydgoszczy i Łodzi
Piotr Tomasik
Przez lata jedynym polskim producentem tramwajów były chorzowskie zakłady Konstal. Ostatnie tramwaje opuściły tamtejsze hale w 2001 roku. Wolną przestrzeń produkcyjną wkrótce wypełniły inne firmy, a jedną z nich są zakłady PESA. W 2003 roku zmodernizowano tam zestaw tramwajowy dla MZK Bydgoszcz, a od 2006 roku rozpoczęto produkcję tramwajów niskopodłogowych. Wśród produktów PESY znajdują się tramwaje modelu 122N należące do pierwszej rodziny produkcyjnej oznaczonej marką Tramicus. Wagon 122N to niskopodłogowy, jednokierunkowy, pięcioczłonowy tramwaj przeznaczony do eksploatacji na torze o szerokości 1000 mm.

MIEJSKIE TORY – Jak owsiane rumaki ciągały warszawskie tramwaje miejskie…
Filip Karoński
Niedawno mijająca 145. rocznica uruchomienia szynowej komunikacji miejskiej w stolicy podsunęła pomysł na trochę inny sposób pokazania pierwszych trzech trudnych miesięcy funkcjonowania miejskiego tramwaju konnego – przez pryzmat osoby, która paradoksalnie nie bywała na salonach w centrum Warszawy. Osoby, która pykając fajkę w domowym zaciszu, śledziła warszawskie wydarzenia za pośrednictwem jedynego dostępnego wówczas środka, czyli prasy. Jak bardzo były wiarygodne informacje podawane przez drukowane gazety w okresie między październikiem a grudniem 1881 roku i z jakim opóźnieniem czytelnik mógł się z nimi zapoznać?

NOWOŚCI – Plebiscyt „Polski Model Roku 2011”
Arkadiusz Lubka, Ryszard Pyssa

WARSZTAT – Jak usprawnić zasilacz FZ1 Piko
Roman Kozak
Kilkakrotnie na modelarskim forum internetowym pojawiał się temat, jak naprawić, przywrócić do „życia” zasilacz FZ1 firmy Piko. Upływ czasu sprawia, że i takie urządzenie wymaga naprawy, a nawet wprowadzenia kilku usprawnień, by dalej było przydatne i to nie tylko do sterowania ruchem na makiecie.

MAKIETA  – Dni otwarte w PKMK
Arkadiusz Lubka
Obchody święta kolejarzy w Poznaniu są, jak co roku, okazją do zorganizowania przez Poznański Klub Modelarzy Kolejowych wystawy modelarskiej. Miłośnicy miniaturowych kolei w dniach 26-27 listopada ponownie mogli podziwiać makiety klubowe, prywatne oraz wystawę prac i kolekcji członków poznańskiego klubu.

MAKIETA  –  Wystawa w Krakowie
Sławomir Dzierżek
W dniach 3-4 grudnia 2011 roku w Hali Tramwajowej na terenie Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie odbyła się wystawa makiet kolejowych, zorganizowana – jak co roku – przez Krakowski Klub Modelarzy Kolejowych. Zaprezentowano ponad sto metrów realistycznej, modułowej makiety szlaku kolejowego w skali H0 oraz trzy mniejsze, intergalne makiety w skalach TT, N i Z.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
Pozostanie pomnik
Pierwsza transkontynentalna
Zapomniane linie