maj 2010

5-2010

 

AKTUALNOŚCI – Jednostki 19WE z Newagu dla warszawskiej SKM
Marek Graff
Z początkiem kwietnia 2010 roku przekazano Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie pierwszy z czterech ezt typu 19WE zamówionych w Newagu. Pierwsze dwa pojazdy zostały skierowane do eksploatacji w kwietniu, odbiór pozostałych miał nastąpić do połowy maja. Pociągi otrzymały numerację SKM od 301 do 304

NASZ PORTRET – Parowozy serii Tr201 i Tr203
Tomasz Roszak
Jest to opowieść o jednym parowozie dwojga serii. Zbudowanym dla potrzeb armii amerykańskiej, uczestniczącej w rozwiązaniu konfliktu zbrojnego II wojny światowej w Europie. Nie był odosobnionym przypadkiem wojennego parowozu, którego eksploatacja przeciągnęła się na czas pokoju. Po 1945 r. funkcjonował w większości zarządów kolejowych Europy. Jego specyficzne cechy budowy były połączeniem założonych uproszczeń z rozwiązaniami zaskakującymi nowoczesną myślą techniczną. O ile te pierwsze dostarczyły przykrych, a nawet tragicznych doświadczeń i wymagały opracowania szeregu zmian, drugie – wpłynęły zdecydowanie ożywczo na rozwój nowych konstrukcji. Na sieci PKP parowóz ten zaistniał w każdej możliwej roli: prowadził pociągi pospieszne, zwykłe osobowe i towarowe, był najpopularniejszym typem lokomotywy manewrowej, najchętniej użytkowanym kotłem stałym. Przyczynił się do powstania nowych parowozów serii Ok55 i TKr55. Miał być lokomotywą elektryczną…

WĄSKIE TORY – Warsztaty naprawcze Górnośląskich Kolei Wąskotorowych w Bytomiu-Rozbarku
Jakub Halor
Autor przybliża dzieje największego w Polsce kompleksu zakładów naprawczych kolei wąskotorowej, który funkcjonował w Bytomiu-Rozbarku nieprzerwanie przez ponad 100 lat i po zaprzestaniu pracy przetrwał do dnia dzisiejszego, zabezpieczony – zdawałoby się – przed dalszą dewastacją. Obecnie ważą się dalsze losy tego wyjątkowego w skali europejskiej zespołu zabytków techniki i architektury przemysłowej. Trudno dziś powiedzieć, czy bytomskie warsztaty zachowają charakter ważnego miejsca związanego z historią najstarszej na świecie nieprzerwanie czynnej sieci kolei wąskotorowej. Nie wiadomo nawet, czy unikalne zabytkowe obiekty zdołają przetrwać w miejscu, które jawi się niektórym bytomskim działaczom samorządowym jako atrakcyjny teren inwestycyjny.

ALBUM STACJI – Złotniki
Paweł Korcz
Stacja Złotniki powstała wraz z budową linii łączącej Poznań z Piłą i Szczecinkiem, którą otwarto w 1879 r. Początkowo linia była jednotorowa, drugi tor dobudowano w 1886 r. Po 1918 r. linia została przecięta granicą polsko-niemiecką, ruch w tym miejscu ustał całkowicie. Po II wojnie światowej znaczenie linii zaczęło rosnąć, by obecnie stać się jedną z bardziej zdegradowanych linii zelektryfikowanych w województwie wielkopolskim.

KOLEJ W ŚWIECIE – Lokomotywy elektryczne Škoda na kolejach ZSRR cz.2
Marek Graff

HISTORIA KOLEI – Zapomniany dworzec kolejowy Warszawa Główna (1931-1945)
Marek Ćwikła
Historia przedwojennego dworca kolejowego Warszawa Główna jest mało znana nawet miłośnikom kolejnictwa oraz pełna niedomówień i sprzecznych informacji. W ostatnich latach, szczególnie w internecie, pojawiły się niepublikowane wcześniej fotografie, dokumentujące zewnętrzny wygląd budynku i jego otoczenia w okresie od września 1939 r. do zakończenia wojny oraz w czasie procesu wyburzania pozostałości po zniszczonym obiekcie i odgruzowywania terenu stacji w drugiej połowie lat czterdziestych. Na ich podstawie można pokusić się o odtworzenie rzeczywistego stanu zaawansowania budowy dworca, zarówno przed wybuchem wojny, jak i po usunięciu skutków kampanii wrześniowej, oraz uściślenie jego losów po zakończeniu Powstania Warszawskiego.

ZAPOMNIANE LINIE – Pyrzyce – Gryfino
Sławomir Fedorowicz

MIEJSKIE TORY – Tramwaje w Lizbonie
Marcin Stiasny
Regułą jest, że przeciętny zjadacz chleba spotyka się z transportem publicznym jedynie korzystając zeń w drodze do szkoły lub pracy. W kilku miejscach na świecie komunikacja publiczna stanowi jednak coś więcej niż tylko narzędzie do przewozu osób. Decyduje o wizerunku miejsca, będąc jednym z pierwszych skojarzeń, jakie przychodzą na myśl. Piętrowe londyńskie autobusy czy tramwaj linowy w San Francisco to ikony powielane na milionach pocztówek, pamiątek, opisywane w każdym przewodniku jako konieczne do zaliczenia podczas wizyty. Do tego niewielkiego zbioru pop-kulturowych ikon komunikacyjnych niewątpliwie zaliczają się tramwaje w stolicy Portugalii, Lizbonie.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
150 lat kolejowej „jedynki” Marginesowe kombinacje

MAKIETA – Makieta prezentacyjna – inne spojrzenie na zamknięty układ torowy
Leszek Lewiński
Od kilku lat na różnych targach, wystawach i pokazach można oglądać makiety kolejowe, na których część prezentowana publiczności ma charakterystyczną formę skrzynki pozbawionej jedynie ściany czołowej. W ten sposób swe dokonania prezentują na przykład modelarze z Francji, Holandii i Niemiec. Tak wykonana makieta staje się niejako sceną, na której zgromadzeni przed nią widzowie oglądają przejeżdżający tabor kolejowy.

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele. Wagony sypialne serii WLABmee kolei: LG i ŽSR / ŽSSK cz.3
Andrzej Etmanowicz
W trzeciej i ostatniej części artykułu o wagonach sypialnych przystosowanych do kursowania w komunikacji przestawczej 1520/1435 mm serii WLABmee przedstawione zostały wagony zamówione w niemieckiej wytwórni VEB Waggonbau Görlitz przez koleje litewskie (LG), które później sprzedano firmie WAGON SERVICE Travel na Słowacji, a także wagony kolei słowackich, które koleje te zakupiły po rezygnacji z wagonów pierwotnie zamówionych, a nieodebranych przez koleje rosyjskie. W części modelarskiej – ich modele w wielkości H0.

TEST MODELU – Parowóz towarowy serii TKt3
Arkadiusz Lubka
Jesienią ubiegłego roku ukazała się kolejna miniatura parowozu w barwach polskich kolei. Po maszynach serii Ok1, Tp4 i OKo1, do kolekcji dołączył towarowy tendrzak niemieckiej serii 86, na PKP oznaczony serią TKt3.