luty 2018

1numer 02-18-okładka

AKTUALNOŚCI  –  Kasacja w roku jubileuszu?

Paweł Terczyński

W roku jubileuszu odzyskania przez Polskę niepodległości nieraz będziemy odwoływać się do chlubnych kart naszej historii. Zanim przez kraj przetoczył się walec kolejnej wojny wraz z niemiecką i sowiecką okupacją, włożono ogromny wysiłek w ugruntowanie wszelkich aspektów niezależnej państwowości. Znakomicie służyła temu budowa jednolitego systemu kolejowego wraz z tworzeniem od podstaw przemysłu taborowego. Kamieniem milowym stało się opracowanie rodzimej konstrukcji wagonów pasażerskich o całkowicie stalowej konstrukcji. W II połowie 1928 roku ich seryjną budowę uruchomiły wszystkie trzy ówcześnie działające wytwórnie. Ta część wagonów, która przetrwała wojnę, służyła jeszcze przez kilka dziesięcioleci – ostanie egzemplarze wycofano z eksploatacji dopiero w połowie lat 80. Wraz z powstaniem skansenu w Chabówce zachowano trzy egzemplarze „polskich szczupaków”, reprezentujące różne rozwiązania konstrukcyjne. Niestety, zdołano przywrócić do stanu sprawności tylko jeden wagon dawnej 2 klasy. Starania o odbudowę pozostałych w dobie rozpoczętej restrukturyzacji PKP nie miały już szans na spełnienie.

100. rocznica odzyskania niepodległości i 90 lat od powstania pierwszych polskich wagonów pasażerskich to wyjątkowa i chyba już ostatnia okazja, by zostało po nich coś więcej niż popiół.

 

KOLEJ W POLSCE  –  Pociąg EIC 105/104 „Sobieski” z Warszawy do Wiednia zestawiony wyłącznie z wagonów kolei austriackich ÖBB

Andrzej Etmanowicz

Przedstawiamy krótki, mało znany epizod z kursowania po polskich torach pociągu EIC Sobieski, łączącego stolice Polski i Austrii, planowo zestawianego w rozkładzie jazdy z wagonów PKP spółki Intercity, który w marcu 2014 roku przez kilka dni był wyjątkowo obsługiwany taborem kolei austriackich (ÖBB). Spotkanie na polskich torach wagonów kolei austriackich, a zwłaszcza całego pociągu z wagonami w kolorystyce Upgrading należy do rzadkości.

 

HISTORIA KOLEI – Od Morza Czarnego do Morza Bałtyckiego – z dziejów kolei Brzesko-Grajewskiej (4)

Andrzej Massel

Dopełnieniem opisu geograficznego linii i charakterystyki jej infrastruktury jest przedstawienie ruchu pociągów, jaki odbywał się na niej w różnych okresach jej istnienia – przed rokiem 1914, w czasie I wojny światowej, w okresie międzywojennym oraz w czasie II wojny światowej. Wydaje się bowiem, że taki opis pozwala skonfrontować, na ile zamierzenia projektantów i budowniczych linii sprawdziły się w praktyce.

 

HISTORIA KOLEI – Wiszący most kolejowy nad Niagarą

Paweł Szulc

Cztery kilometry w dół rzeki od słynnego wodospadu Niagara powstało prawdziwe inżynierskie dzieło sztuki. Pierwszy na świecie wiszący most kolejowy. Miał 251 metrów długości, zawieszony był na wysokości 76 metrów, był wizją jednego z kanadyjskich polityków, który chciał rozwijać i promować handel ze Stanami Zjednoczonymi. W połowie XIX wieku brzegi rzeki Niagara uzyskały kolejowe połączenie.

 

ZAPOMNIANE LINIE – Kolej przemysłowa Białków – Cybinka – Rosiejewo (2)

Sławomir Fedorowicz

W pierwszym  odcinku Zapomnianych linii zwiedzaliśmy teren po brykietowni przy stacji normalnotorowej Cybinka, teraz powracamy do wędrówki główną linią kolejki kopalnianej.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Kolej Kwitnącej Wiśni

Filip Faliński

Kolej w Japonii to superszybkie Shinkanseny i pojawiające się co minutę zatłoczone pociągi podmiejskie. Ale też stare wagony motorowe kursujące gdzieś na rubieżach cywilizacji. To pociągi-kotki, pociągi-pieski i pociągi-Pokemony. Kilka różnych szerokości torów. Aby dokładnie opisać cały japoński system kolejowy, trzeba by temu zagadnieniu poświęcić grubą książkę.

 

WĄSKIE TORY – Wąskotorowe wagony spalinowe firmy Dessau na PKP

Michał Zajfert

W latach 1934-43 Dessauer Waggonfabrik zbudowała ponad 30 wagonów spalinowych o zbliżonych rozwiązaniach konstrukcyjnych dla różnych kolei lokalnych zarówno normalno-, jak i wąskotorowych. Dla tych ostatnich ogółem wyprodukowano 10 wagonów. Były to pojazdy czteroosiowe na tor szerokości 750 i 1000 mm wykonane na zamówienie Saatziger Kleinbahn, Franzburger Kreisbahnen, Hümmlinger Kreisbahn, Rügensche Kleinbahn, Greifswald-Jarmener Kleinbahn i kolei Casekow – Penkun – Oder.

 

MIEJSKIE TORY – Metro w Chile

Filip Faliński

Santiago i Valparaíso. Dwa miasta, łącznie sześć linii metra. To jedyne systemy miejskiej komunikacji szynowej, jakie pozostały w Chile. Warto jednak zwrócić na nie uwagę, bo oba wyróżniają się pewnymi ciekawostkami.

 

MIEJSKIE TORY – Pocztówka z Waszyngtonu

Piotr Tomasik

Historię tramwajów w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej opisywaliśmy w dawnych numerach Świata Kolei. Dziś zapraszamy do Waszyngtonu, miasta, do którego tramwaje powróciły po latach. Po krótkiej wycieczce każdy będzie mógł ocenić, czy to powrót huczny i udany.

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony 1/2 klasy kolei DR serii ABom 3040/3080

Andrzej Etmanowicz

Po ostatnich dwóch artykułach, w których przedstawialiśmy wagony osobowe typu I10 i I5 kolei belgijskich SNCB, postanowiliśmy wrócić do tematu oryginałów i modeli wagonów naszych zachodnich sąsiadów, z rodziny tzw. długich halbersztadtów (niem. Langer Halberstädter), produkowanych w zakładach w Halberstadt w latach 1978–1991 i liczącej łącznie ponad 2 tys. egzemplarzy. Po wagonach 2 klasy z przedziałem bagażowym kolei DR serii BDomsb 8280 DR (późniejszy BDomsb274.1 DB) oraz przedziałowych 2 klasy DR serii Bm/Bom 2150 i Bm/Bom 2180 (późniejsze Bom280.1 / 281.1 DB) przyszedł czas na omówienie „mixtów”, tj. wagonów mieszanych 1/2 klasy serii ABom 3040/3080, późn. serii ABom222.1 / 226.1 DB. Szczególnie te pierwsze były wielokrotnie widziane na polskich torach.

 

NOWOŚCI – Polskie nowości 2018 (1)

Tomasz Mayer

 

TEST MODELU – Parowóz TKh1-11 w wielkości TT

Tomasz Mayer

Parowoz T3, w Polsce oznaczony symbolem serii TKh1, to mały tendrzak, którego produkcja rozpoczęła się jeszcze w XIX wieku, bowiem był budowany już od roku 1882 roku. Okazał się on bardzo udaną konstrukcją, co spowodowało jego liczną produkcję dla wielu odbiorców. W okresie międzywojennym w Polsce użytkowanych było 26 maszyn tej serii na PKP i wiele w przemyśle.

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

111 lat Wielkiej Magistrali Kolejowej Siedlce – Bołogoje

Galeria malarstwa