luty 2013

Sk-02-13s

AKTUALNOŚCI –  Pożegnanie z „trzynastkami”
Marcin Stiasny

Po ulicach Warszawy nie jeździ już ani jeden wagon typu 13N. Pojazdy, które przez ostatnie pół wieku stały się jednym z symboli Warszawy, z końcem 2012 roku zostały wycofane z eksploatacji.

NOWY TABOR – Lokomotywy spalinowe z rodziny Gravita
Marek Graff, Jacek Chiżyński

Gravita to nazwa nowej rodziny jednokabinowych lokomotyw spalinowych średniej mocy wytwarzanych od kilku lat przez niemiecką firmę z Kilonii, znanej przede wszystkim jako producent przekładni hydraulicznych i podzespołów układów napędowych do pojazdów kolejowych i drogowych.  W Polsce Gravita miała swoją premierę na targach Trako w 2011 roku, a pojedyncze egzemplarze lokomotyw, wypożyczone na okres próbny, zagościły wkrótce na naszej sieci kolejowej.

HISTORIA KOLEI – Domki dróżników – funkcja, architektura, historia
Michał Jerczyński

Jednym z charakterystycznych elementów krajobrazu linii kolejowych są tzw. koszarki – budynki mieszkalne dla dróżników kolejowych. Można zaryzykować stwierdzenie, że stanowią one tak istotny i typowy motyw w kolejowym pejzażu głównych linii jak dworce czy nastawnie. Niegdyś bardzo liczne, w obecnych czasach masowo ulegają likwidacji. Dlatego warto przyjrzeć się bliżej ich historii, funkcji i estetyce.

ZAPOMNIANE LINIE – Szamotuły – Sieraków Wlkp. Jak umiera kolej
Sławomir Fedorowicz

Wyprawa nieczynnym od prawie 20 lat odcinkiem linii kolejowej Szamotuły – Międzychód zaczyna się na funkcjonującej wciąż stacji początkowej, leżącej na linii magistralnej łączącej Poznań ze Szczecinem. Linia ta to typowy, jeden z wielu przykładów ogałacania tzw. Ziem Zachodnich z infrastruktury kolejowej, na czym w ostateczności cierpią też linie główne, pozbawione „dopływów” pasażerów i ładunków.

KOLEJ W ŚWIECIE – 150 lat kolei w Finlandii
Ryszard Rusak

Koleje Finlandii na początku były budowane według wzorów europejskich. Później znalazły się pod dużym wpływem Carskiej Rosji i dlatego też dzisiaj mają szeroki rozstaw szyn. Nie przeszkadza to jednak w unowocześnieniu taboru, na zakupy którego w ostatnich latach wydaje się spore pieniądze. Sieć linii kolei fińskich VR liczy obecnie 5741 km (tor 1520 mm), z których 2619 km jest zelektryfikowanych napięciem 25 kV/50Hz.
W ubiegłym roku świętowano 150-lecie istnienia kolei w tym kraju, a główne uroczystości odbyły się w Muzeum Kolejnictwa w Hyvinkää.

WĄSKIE TORY  – Kolej wąskotorowa Portu Wojennego w Świnoujściu
Ryszard Burzykowski

Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu do dzisiaj eksploatuje kolej wąskotorową o szerokości toru 600 mm. Mała kolej ma długą historię. Utrzymywana w bardzo dobrym stanie technicznym, ciągle pełni swoją pożyteczną rolę.

KATASTROFY – Krzeszowice 1934
Ryszard Stankiewicz

O świcie, we wtorek 2.10.1934 r. w rejonie Krzeszowic na trasie Trzebinia – Kraków panowała mgła. Widzialność nie przekraczała 150-200 m. O godz. 7.15 na stojący przed semaforem wjazdowym stacji Krzeszowice pociąg pospieszny nr 7 relacji Gdynia – Kraków najechał pociąg pospieszny nr 107 Wiedeń – Lwów. Skutki katastrofy były tragiczne: kilkudziesięciu zabitych i rannych, w tym wielu ciężko. Była to jedna z najcięższych katastrof kolejowych w okresie międzywojennym.

TRAMWAJE – Wagony wiedeńskiej serii E1 w służbie Tramwajów Śląskich
Jakub Halor

W 2008 roku Tramwaje Śląskie (TŚ) wycofały z eksploatacji liniowej ostatnie wagony 102Na, które dzięki lepszym właściwościom trakcyjnym i o ok. 50% większej pojemności od wagonów 105N przy porównywalnych kosztach eksploatacji były optymalne do obsługi wielu relacji w konurbacji górnośląskiej. W miarę kasacji stodwójek ich miejsce w planach rozkładowych zajęły solówki, co skutkowało przepełnieniami. Rosnące koszty remontów wagonów 105N i świadomość braku niedrogiego w eksploatacji taboru odpowiadającego pojemnością stodwójkom skłoniły zarząd TŚ do długo odwlekanej decyzji zakupu używanych wagonów z zagranicy. Wybór padł na standardowe wiedeńskie przegubowce E1, cieszące się dobrą opinią w pobliskim Krakowie.

MIEJSKIE TORY – Pocztówka z Toronto
Marcin Stiasny

Położona nad jeziorem Ontario, licząca 5 milionów aglomeracja Toronto to obecnie największe skupisko ludności w Kanadzie. Sylwetkę miasta, jak przystało na Amerykę Północną, wyznaczają drapacze chmur na obszarze niewielkiego centrum oraz ciągnąca się kilometrami niska zabudowa przedmieść. Takie zagospodarowanie przedmieść sprawia, że gros mieszkańców nie wyobraża sobie codziennego życia bez samochodu, nawet w drodze do sklepu po przysłowiową pietruszkę. Mimo to transport publiczny odgrywa w Toronto wyjątkowo dużą rolę, a zachowany system klasycznego tramwaju miejskiego, nie będący ruchomym skansenem ani linią muzealną, jest ewenementem na skalę amerykańską.

MIEJSKIE TORY – Kraków – nową trasą na osiedle Ruczaj
Paweł Terczyński

16 listopada 2012 roku oficjalnie otwarto nową trasę tramwajową o długości około 3,5 km z ulicy Brożka do pętli Czerwone Maki na osiedlu Ruczaj. To już trzecia w tym stuleciu, przekazana mieszkańcom, całkowicie nowa trasa tramwajowa usprawniająca komunikację w prawobrzeżnej części Krakowa.

MIEJSKIE TORY – CarGoTram Drezno
Marek Malczewski

Transport towarów ulicami miast z wykorzystaniem sieci tramwajowej odbywał się już na przełomie XIX i XX wieku. Oczywiście przedsiębiorstwa komunikacyjne prowadziły też przewozy towarowe na potrzeby własne – począwszy od węgla do elektrowni tramwajowej po materiały torowe. Jest to jednak zupełnie inne zagadnienie. O wiele ciekawsza (i mniej znana) jest obsługa tramwajami odbiorców zewnętrznych.

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele
Andrzej Etmanowicz
Lokomotywy elektryczne typu TRAXX F140MS serii E186 DB

NOWOŚCI – Euro-Husarze firmy Hobbytrain
Arkadiusz Lubka

Modele przygotowane na zamówienie niemieckiego dystrybutora w wielkości N, są pierwszymi dostępnymi na rynku w specjalnym malowaniu z okazji Euro 2012.

WARSZTAT – Zastosowanie cyfrowych dekoderów i generatorów dźwięku w modelu lokomotywy SM42 firmy Piko
Arkadiusz Lubka

Wprowadzenie do sprzedaży jesienią ubiegłego roku przez firmę SK-Model z Gdańska modelu lokomotywy SM42 firmy Piko okazało się dużym sukcesem. Edycje kolejnych wariantów modelu były sprzedawane na pniu i wiele wskazuje na to, że z tegorocznymi będzie podobnie. Model, jak przystało na współczesną produkcję, jest fabrycznie przygotowany do zastosowania cyfrowego sterowania jazdą i oświetleniem. Jak to wygląda w praktyce? Przedstawione zostały dwa warianty ucyfrowienia i udźwiękowienia miniatury Piko.

WARSZTAT – Waloryzacja wagonu platformy i sposób mocowania pojazdu gąsienicowego
Tomasz Florczak

Na kolei występują różne typy platform. Podobnie jak w oryginale, rynek modeli kolejowych posiada zróżnicowaną ofertę. Artykuł proponuje waloryzację fabrycznych modeli platform .Sp (Ppyk 203) produkcji firmy Roco. Przyjęło się nazywać ten typ platformy podczołgową z racji tego, że często stosowano je do transportu wojskowych pojazdów gąsienicowych.  Zaprezentowane zostanie również bezinwazyjne mocowanie pojazdu gąsienicowgo do wagonu.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
Pięć lat spółki Arriva w Polsce
Ukraińskie wagony pasażerskie
Ekologia XXI wieku z pociągiem w tle