listopad 2018

1numer 11-18-okładka

AKTUALNOŚCI  – Kolej a sprawa polska, czyli refleksje na 100-lecie Niepodległej

Redakcja

 

HISTORIA  KOLEI –  Pierwsze lata kolei w niepodległej Polsce

Andrzej Massel

W listopadzie 2018 roku mija 100 lat od odzyskania przez Polskę niepodległości. Z dziejami Państwa odrodzonego po 123 latach zaborów jest nierozerwalnie spleciona historia polskiego kolejnictwa. Niniejszy artykuł ma przypomnieć okoliczności przejmowania kolei z rąk zaborców i przedstawić pierwsze lata ich funkcjonowania pod polskim zarządem, opisać osiągnięcia, ale i trudności, jakie towarzyszyły scalaniu trzech odrębnych i nie przystających do siebie organizacji w jeden organizm gospodarczy i społeczny.

 

KOLEJ W POLSCE – Lokomotywownia Lublin (2)

Jacek Rutkowski

W wyniku działań wojennych, już w lipcu 1944 roku Lublin znalazł się za linią frontu i wkrótce stał się siedzibą Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, obejmującej początkowo tylko tereny po prawej stronie Wisły. W służbie mechanicznej nastąpił powrót do struktury przedwojennej sprzed 1.01.1937 r. i powstał tu oddział mechaniczny, a lubelska jednostka
otrzymała status parowozowni głównej. Pomimo zniszczeń i tego, że okupanci wywieźli stąd 50% obrabiarek, przystąpiła ona szybko do naprawy i utrzymania lokomotyw.  

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Pociągi ALEX – tradycja i nowoczesność (2)

Piotr Kilanowski

W poprzednim numerze ŚK przedstawiliśmy historię oraz sylwetkę dalekobieżnych połączeń osobowych uruchamianych w Bawarii oraz na pograniczu Czech i Niemiec pod marką ALEX przez spółkę Die Länderbahn GmbH (DLB). Do najciekawszych elementów wspomnianych połączeń bez wątpienia należy zaliczyć zarówno tradycyjnie zestawiane składy wagonowe, jak i poszczególne typy włączanych w nie wagonów oraz lokomotyw. W drugiej części artykułu szerzej omówiony został park taborowy eksploatowany pod szyldem ALEX.

 

WĄSKIE TORY –  Od brązu do zieleni (1)

  1. Malczewska

W urbanistyce kolorem brązowym oznaczane są zdegradowane tereny poprzemysłowe. Do nich zalicza się także tereny pokolejowe. Władze lokalne czynią wiele, by tereny takie przekształcać z korzyścią dla mieszkańców. Jednak szczególnie wartościowe są takie projekty, gdzie następuje połączenie funkcji rekreacyjnej (tradycyjnie oznaczanej kolorem zielonym) z akcentami przypominającymi o kolejowym dziedzictwie danego obszaru.  

 

MIEJSKIE TORY – INNOTRANS 2018 – koleje miejskie
Dariusz Kalinowski
Na targach Innotrans, które odbyły się w Berlinie w dniach 18-21 września jak zwykle nie zabrakło propozycji nowych rozwiązań dla kolei miejskich – tramwajów i metra oraz systemów pokrewnych.  

 

MIEJSKIE TORY – Podniebne zwiedzanie Cziatury
Tymoteusz Simon

Gruzja to kraj położony w Kaukazie Południowym na pograniczu Azji i Europy. Główne miasta tego kraju to Tbilisi (stolica, 1 062 000 mieszkańców), Batumi (152 839) oraz Kutaisi (147 635). Do 2008 roku Gruzja borykała się z konfliktami zbrojnymi głównie na tle politycznym, nastąpiła też częściowa utrata kontroli nad niektórymi obszarami kraju. Skutkiem walk były widoczne do dzisiaj zniszczenia. Na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat – niezależnie od prowadzonych konfliktów – skutecznie pozbyto się z gruzińskich miast tramwajów i trolejbusów. Komunikacja miejska oprócz systemu metra w stolicy i autobusów miejskich opiera się obecnie na minibusach, czyli tzw. marszrutkach, które często są w złym stanie technicznym, a jazda nimi jest niekomfortowa. Ciekawostką na tym tle jest jedno z gruzińskich miast – Cziatura, które wyróżnia się niezwykle interesującym i ekstremalnym środkiem transportu miejskiego.

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony sypialne CIWL typu U Hansa (2)

Andrzej Etmanowicz

Kontynuujemy opis wagonów sypialnych Międzynarodowego Towarzystwa Wagonów Sypialnych (CIWL) typu U Hansa, które w drugiej połowie lat 80. ub. wieku zaczęły pojawiać się na polskich torach. Historia wagonów tego typu została opisana w poprzednim numerze, dzisiaj przedstawiamy ich miniatury.

 

WARSZTAT  – Ty2 – najbardziej polski parowóz?

Tomasz Florczak

Który z parowozów poruszających się po szlakach PKP można byłoby nazwać najbardziej polskim? Który z parowozów zawitał na prawie wszystkie tory PKP i prywatne, poruszał się po nich przez ponad pół wieku? Stanowił najliczniejszą serię na kolejach polskich, brał udział w odbudowie komunikacji po zakończeniu II wojny światowej. Może wtedy „polskim” parowozem byłby poczciwy Ty2? Wiadomo, że maszyna ta to wojenna konstrukcja serii 52, która miała służyć do podboju krajów Europy. Jako jeden z trybów wojennej machiny parowóz został opracowany jako prosta maszyna, której nikt nie planował zbyt długo eksploatować. Jak to w życiu bywa, prowizorki są najtrwalsze i na sieci PKP dotrwał do początku lat 90. XX wieku.

 

MAKIETA  – Lipsk – 2018

Ryszard Pyssa

W dniach od 5 do 7 października 2018 r. w Lipsku odbyły się targi Modell&Hobby&Spiel. Dwudziesta trzecia edycja tych bardzo popularnych targów modelarskich zgromadziła 625 wystawców z 13 państw, którzy w czterech halach na powierzchni blisko 90 tys. metrów kwadratowych zaprezentowali swoją ofertę, w tym jesienne nowości. Wśród 94,8 tys. odwiedzających była też spora grupa rodaków, gdyż lipskie targi to największa zagraniczna impreza modelarska odbywająca się najbliżej polskiej granicy.  

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

100 lat parowozowni w Kędzierzynie-Koźlu