listopad 2017

Spis treści

 AKTUALNOŚCI  –  XXVII Międzynarodowy Zlot Kolei Wąskotorowych w Żninie

Paweł Korcz

Idea organizacji Międzynarodowych Zlotów Kolei Wąskotorowych zrodziła się już w 1991 roku. Pierwsza tego typu impreza odbyła się we Frankfurcie nad Menem. Od tamtej pory każdego roku organizowane są spotkania miłośników kolei z wielu europejskich państw. Dotychczas zloty organizowane były w dziewięciu krajach: Niemczech, Holandii, Austrii, Szwajcarii, Francji, Danii, Rumunii na Łotwie i Litwie, na kolejach wąskotorowych różnej szerokości. Tegoroczny zlot po raz pierwszy odbył się w Polsce.

NOWA KOLEJ  –  Łącznica nr 625 Sucha Beskidzka Północ – Sucha Beskidzka Południe

Marek Ćwikła

W dniu 16.12.1884 r. oddano do użytku odcinek Galicyjskiej Kolei Transwersalnej wiodący z Żywca przez Suchą i Chabówkę do Nowego Sącza. Na terenie osady Sucha (dziś to miasto Sucha Beskidzka) została zbudowana duża stacja kolejowa wraz z niezbędną infrastrukturą. Powstał między innymi zachowany do chwili obecnej obszerny budynek dworca. Stację, jak to było często praktykowane na kolejach austriackich, ulokowano w sporej odległości od centrum miejscowości (ok. 1,5 km). Tor kolejowy prowadził od stacji w jego kierunku, by następnie przed dopływem Skawy – Stryszawką zakręcić ostrym łukiem w prawo i skierować się w stronę Makowa, a dalej Chabówki (dzisiejsza linia kolejowa nr 98 Sucha Beskidzka – Chabówka).

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Zakopane, zwłaszcza od lat trzydziestych, stawało się coraz bardziej popularną miejscowością turystyczno-wypoczynkową i podróżnym zaczął doskwierać fakt konieczności trzykrotnej zmiany kierunku jazdy pomiędzy Krakowem i Zakopanem: w Płaszowie, Suchej i Chabówce. Sięgające kilkunastu minut oczekiwanie na zmianę lokomotywy było powodem licznych narzekań. Taki stan rzeczy utrzymywał się wiele dziesięcioleci.

NASZ PORTRET – Węglarko-platformy 401Z (2)

Paweł Terczyński

W pierwszej części artykułu, zamieszczonej w numerze 3/2017 naszego czasopisma, została przedstawiona historia opracowania konstrukcji wagonu 401Z oraz informacje o próbach prototypów i seryjnej produkcji wagonów, która była uruchomiona początkowo w Hucie Nowotki w Ostrowcu Świętokrzyskim, a później – w postaci odmian 401Zb i 401Ze – realizowana w Fabryce Wagonów w Świdnicy. Poniżej prezentujemy trzy odmiany konstrukcyjne powstałe poprzez przebudowę wagonów, wykonaną na przełomie stuleci przez zakłady w Gniewczynie na zlecenie PKP, a później PKP Cargo.

HISTORiA KOLEI – Z cukru i herbaty. Historia Kolei Transirańskiej (1)

Paweł Szulc

Nigdzie indziej przemysł i środowisko nie współgrają tak doskonale! Tak piękne widoki można zobaczyć w niewielu miejscach na świecie! – miał zakrzyknąć jeden z brytyjskich dyplomatów po wyprawie Koleją Transirańską.

ZAPOMNIANE LINIE – Kolejka gospodarcza Lubosz – Linie

Sławomir Fedorowicz

Wycieczka śladem po kolejce gospodarczej z dawnej stacji Lubosz k. Międzychodu do gospodarstwa we wsi Linie rozpoczyna się w kompletnie zarośniętym punkcie taryfowym. Budynku dworca nie ma tu już od kilku lat, wcześniej stał długo w stanie dewastacji.

KOLEJ W ŚWIECIE – Elektrowozy serii CC 40100 SNCF i serii 18 SNCB/NMBS (2)

Ryszard Rusak

Pojawienie się tych maszyn wywołało pewną sensację, bowiem mogły one rozwijać znaczne prędkości, co przekładało się na skrócenie czasu podróży. Koleje francuskie SNCF umiejętnie to wykorzystały i wraz ich wprowadzeniem do eksploatacji pojawiły się także nowoczesne, bardzo komfortowe wagony pasażerskie zbudowane również ze stali nierdzewnej. Już w bardzo krótkim czasie pociągi ze znakiem firmowym Trans Europ Express zestawione z lokomotyw CC 40100 i wagonów INOX PBA zyskały ogromną popularność. Idąc niejako „za ciosem” SNCF zamówiły kolejnych sześć maszyn CC 40100, a koleje SNCB/NMBS w niedługim czasie sześć bliźniaczych maszyn serii 18 oraz częściowo sfinansowaną wspólnie przez oba zarządy i SBB kolejną partię wagonów INOX w bardziej luksusowej wersji Mistral 69. To właśnie te składy spowodowały, że pociągi TEE stały się wielką legendą kolejowych szlaków zachodniej Europy.

REPORTAŻ – Dzień kolejarza w Bohuminie

Ryszard Rusak

Tradycyjny Narodowy Dzień Kolejarza w Republice Czeskiej świętowany był w tym roku 23 września w Bohuminie. Każdego roku taki festyn odbywa się w innym mieście, najczęściej z okazji jakiegoś jubileuszu. Dla Bohumina inspiracją była 170. rocznica (pierwszy pociąg wjechał tu 1.05.1847 r.) oddania do eksploatacji C.K. Uprzywilejowanej Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda (niem. K.u.K. privilegierte Kaiser Ferdinands- Nordbahn, KFNB, czes. Severní dráha Ferdinandova) – kolei wybudowanej w granicach Cesarstwa Austrii, która połączyła później Wiedeń z Krakowem (uruchomienie 13.10.1847 r.).

WĄSKIE TORY – Wagony spalinowe firmy Wismar

Michał Zajfert

Najbardziej znanym typem lekkich wagonów spalinowych fabryki noszącej w latach 30. XX w. nazwę Triebwagen und Waggonfabrik Wismar jest typ Hannover. Były to dwuosiowe autobusy szynowe mające po dwa benzynowe silniki samochodowe marki Ford. Każdy z nich był umieszczony przed ścianą czołową pudła pod charakterystyczną i typową dla da wnych samochodów ciężarowych i autobusów blaszaną osłoną. Wagony te nie miały sprzęgów, gdyż niewielka moc ich napędu nie pozwalała na ciągnięcie wagonów doczepnych.

MIEJSKIE TORY – „To jest tradycja”, czyli o organizacji komunikacji miejskiej w Brnie

Piotr Tomasik

W Republice Czeskiej komunikacja tramwajowa działa w siedmiu miastach. Największą siecią może pochwalić się stolica – Praga. Drugie co do wielkości czeskie miasto – stolica Moraw – Brno, oferuje pasażerom podróż autobusami, tramwajami, trolejbusami, a także łodziami. To właśnie stolicy Moraw poświęcony będzie ten artykuł. Jego zadaniem nie będzie jednak dokładny opis tras tramwajowych ani dokładne opowiedzenie historii komunikacji zbiorowej. Celem jest pokazanie organizacji komunikacji miejskiej w tej czeskiej metropolii. Brno uchodzić może za miasto ze wzorowo zorganizowaną komunikacją publiczną. Składa się na to szereg czynników, które postaram się opisać. Konieczna jest jeszcze jedna uwaga. W wielu polskich miastach prowadzone są obecnie działania poprawiające ocenę działania komunikacji miejskiej. Obserwować można zabiegi poprawiające działanie transportu zbiorowego. Czeskie miasta zdają się jednak w tym przodować, a Brno jest tego najlepszym przykładem. Przed nami podróż pojazdami firmy Dopravní podnik města Brna, a. s. (DPMB), której hasłem promocyjnym jest slogan Jezdíme pro vás (Jeździmy dla was).

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Bezprzedziałowe wagony osobowe 1 i 2 klasy typu I10 kolei belgijskich SNCB / NMBS

Andrzej Etmanowicz

W cyklu Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele przedstawiamy pasażerskie wagony kolei belgijskich, do tej pory nie goszczące na naszych łamach. Będą to bezprzedziałowe wagony typu I10 pierwszej jak i drugiej klasy oraz przebudowane z klimatyzowanych dwójek na gastronomiczne. W planowym ruchu na PKP w zasadzie ich nie spotykamy. Trochę szkoda, bo to zupełnie inny tabor, ale ponieważ kilkakrotnie były one widziane w Polsce, a ich modele H0 znajdują się w ofercie firm HERIS i L.S. Models, to postanowiliśmy je, jako swego rodzaju ciekawostkę, także omówić w naszym cyklu.

MAKIETA – Lipsk 2017

Ryszard Pyssa

Targi Modell–Hobby–Spiel w Lipsku tradycyjnie już otworzyły sezon jesiennych imprez modelarskich. Ponad 600 wystawców z 12 krajów w czterech halach na powierzchni 90 tys. metrów kwadratowych to wystarczająca rekomendacja, aby przyciągnąć 94,1 tys. zwiedzających. Do Lipska chętnie przybywają też nasi rodacy, gdyż jest to największa zagraniczna impreza modelarska odbywająca się najbliżej polskiej granicy. Corocznie też Polski Związek Modelarzy Kolejowych organizuje wyjazd autokarowy na targi. Podobnie było w tym roku, w dniach od 29 września do 1 października, podczas już 22. edycji targów.

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

Opóźniony pociąg do Bombaju

Jest taki kraj…