lipiec 2017

1numer 7-17-okładka

AKTUALNOŚCI  –  VII zlot miłośników kolei wąskotorowych w Białośliwiu

Paweł Korcz

Dnia 15 maja 2017 roku po trzech latach przerwy przywrócono kursowanie pociągów

 

KOLEJ W POLSCE – Lokomotywa PKP SM03-01

Zbigniew Tucholski

Na terenie dawnej Lokomotywowni Bydgoszcz Wschód, obecnie stanowiącej część Północnego Zakładu Spółki PKP Cargo, odstawiona jest nieczynna lokomotywa SM03-01. Pojazd ten pochodzi z pierwszej serii maszyn typu Ls150 produkowanych w Fabloku w Chrzanowie, a równocześnie jest pierwszą maszyną serii SM03 zbudowaną dla PKP. Egzemplarz ten miał pewne cechy konstrukcyjne, które nie występowały w maszynach seryjnej produkcji.

 

HISTORIA KOLEI –  Zabezpieczenie ruchu pociągów systemem berła i projekt jego zastosowania na szlaku Widzew – Łódź Fabryczna

Michał Jerczyński

Od początku istnienia kolei, ze względu na znaczne masy i prędkości pociągów w porównaniu z ówczesnymi pojazdami drogowymi, jednym z podstawowych zagadnień stało się zabezpieczenie ruchu kolejowego. Służyły do tego różne, współdziałające ze sobą systemy sygnalizacji, łączności i organizacji ruchu. Ich wspólnym zadaniem było niedopuszczenie do najechania taboru kolejowego na siebie lub na przeszkodę na torze. Szczególnego znaczenia system taki nabierał na liniach jednotorowych o ruchu dwukierunkowym.

 

HISTORIA KOLEI –  Ruch towarowy w Warszawskim Węźle Kolejowym na przełomie XIX i XX wieku

Michał Jerczyński

W artykule omawiającym sposób obsługi handlowej i prowadzenia ruchu pociągów szeroko- i normalnotorowych do stacji Łódź Fabryczna zostały wskazane motywy budowy splotu torowego 1435/1524 mm, utworzonego w 1913 roku pomiędzy tą stacją a Widzewem. Bezpośrednim powodem była przede wszystkim trudna sytuacja ruchowa w węźle warszawskim, ale także stosunkowo powolny rozwój ruchu towarowego na szerokotorowej linii DŻWW Warszawa – Łódź – Kalisz. Dla zobrazowania warunków funkcjonowania węzła warszawskiego na przełomie wieków prezentujemy interesujące materiały archiwalne związane z tym tematem.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Wagony sypialne standardu Y produkcji NRD w środkowoeuropejskich zarządach kolejowych BDŻ, CFR, ČSD, DR, MÁV i PKP cz.1

Piotr Kilanowski

W latach 1965–86 położone w ówczesnej Niemieckiej Republice Demokratycznej (NRD) zakłady VEB Waggonbau Görlitz i VEB Waggonbau Bautzen dostarczyły środkowoeuropejskim zarządom kolejowym BDŻ, CFR, ČSD, DR, MÁV i PKP łącznie 878 wagonów sypialnych standardu Y. Wagony te na długie lata stały się rozpoznawalnym elementem nocnych połączeń krajowych i międzynarodowych. Mimo zewnętrznego podobieństwa, wagony dostarczane poszczególnym odbiorcom dzieliły się na kilkanaście podtypów, których sylwetkę i wzajemne różnice niniejszy artykuł stara się przybliżyć.

 

ZAPOMNIANE LINIE – Tartak w Barczy – ostatni żywy odcinek

zagnańskich kolejek wąskotorowych

Piotr Skucha, Bartosz Kozak

W dniu 5.07.2016 r. odbyliśmy jednodniową wyprawę studyjną, której celem była eksploracja starotorzy kolejek wąskotorowych położonych w obrębie zachodniej części Pasma Klonowskiego w Górach Świętokrzyskich. Obszar ten oprócz niewątpliwych walorów przyrodniczych i krajobrazowych charakteryzuje się znacznym nasyceniem obiektami o wartości kulturowej, w tym pozostałościami dawnej infrastruktury górniczej i transportowej. Wśród malowniczego drzewostanu zbudowanego przede wszystkim z wyniosłych buków i jodeł znajdują się liczne, wypełnione wodą stare wyrobiska oplecione rozbudowaną i skomplikowaną siecią starotorzy kolejek górniczych oraz leśnych. Dominującym akcentem krajobrazu postwąskotorowego jest przecinające równoleżnikowo południowe zbocze Pasma Klonowskiego starotorze kolejki Ośrodka Transportu Leśnego w Zagnańsku z lat 1918–1974. Warto przypomnieć, że na owej linii w latach 1953–1960 prowadzony był regularny i rozkładowy ruch pasażerski.

 

WĄSKIE TORY – Kolejki gruzowe w Warszawie (3)

Bogdan Pokropiński

W dwóch pierwszych artykułach z tego cyklu poznaliśmy kolejkę gruzową pracującą w czasie II wojny światowej (do chwili wybuchu Powstania Warszawskiego) na terenie getta, a także dwie koleje powojenne: pracującą w ścisłym centrum miasta (z Placu Napoleona do Alei na Skarpie oraz z Placu Krasińskich na Kępę Potocką). W tym odcinku prezentujemy kolejkę pracującą przy odgruzowywaniu terenów Warszawskiego Węzła Kolejowego, a dokładniej terenów byłego dworca głównego, poczty dworcowej oraz wywożącą ziemię usuniętą z wykopów pod nowy tunel średnicowy.

 

WĄSKIE TORY – Zabytkowy wagon w Wawrze

Romuald Solnicki

W dniu 7.05.2016 r. z Muzeum Kolei Wąskotorowych w Sochaczewie (obecnie Stacja Muzeum) do warszawskiej dzielnicy Wawer został sprowadzony wagon wąskotorowy. Stanął on na około dwudziestometrowym odcinku toru (o szerokości 750 mm), zbudowanym specjalnie w tym celu przy ul. Płowieckiej 77. Po tygodniu pobytu w nowej lokalizacji, wagon został udostępniony publiczności z okazji Nocy Muzeów. Niestety, na następną możliwość zobaczenia wagonu trzeba było poczekać ponad rok, do 20.05.2017 r., czyli do kolejnej Nocy Muzeów. Wagon ten został wyprodukowany na początku XX wieku, w roku 1956 przeniesiono go do OKL Cisna.

 

FORUM – Kiedy koniec likwidacji kolei w Polsce?

Bogumił Wielecki

Sprawa systematycznej, nieprzerwanej dezintegracji polskiej sieci kolejowej poprzez fizyczną rozbiórkę kolejnych odcinków linii porusza nie tylko środowisko miłośników kolei. Opinia publiczna została ostatnio zbulwersowana sprzedażą na złom torów z zachowanego w niezłym stanie technicznym odcinka Kowalewo Pomorskie Miasto – Golub Dobrzyń (por. ŚK 4/2017). Ostatnio tematem dewastacji majątku narodowego zajęli się również parlamentarzyści, dostrzegający rozbieżność między deklaracjami obecnego ministra infrastruktury i budownictwa o wstrzymaniu likwidacji linii kolejowych w Polsce a faktycznymi wydarzeniami w terenie.

 

MIEJSKIE TORY – Metro w Kopenhadze

Jacek Modrzejewski

Choć wiodącym środkiem transportu w stolicy Danii jest rower, w ostatnich latach uwagę przykuwa dynamicznie rozwijająca się sieć metra. Obecnie w Kopenhadze funkcjonują dwie linie podziemnej kolei, w ciągu kilku najbliższych lat liczba ta ma się podwoić, a kto wie, czy w dalszej perspektywie kolejka nie przekroczy Sundu i nie dojedzie do Malmö, ułatwiając tym samym codzienne podróże tysiącom Szwedów pracujących w Danii i mieszkających w Skanii.

 

MIEJSKIE TORY – Pocztówka z Izraela

Piotr Tomasik

Izrael uważany jest za najbardziej rozwinięty gospodarczo i przemysłowo kraj Bliskiego Wschodu. Kraj leżący nad Morzem Śródziemnym, Morzem Czerwonym i Morzem Martwym, zamieszkiwany jest przez około 8 milionów osób. W 2014 roku na łamach Świata Kolei została opisana kolej Izraela. W tym numerze zapraszamy do zapoznania się z szynową komunikacją miejską. Przed nami podróż tramwajem w Jerozolimie i przejazd kolejką Carmelit w Hajfie.

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony drugiej klasy z przedziałem bagażowym serii BDms271, BDms272 i BDms278 kolei DB

Andrzej Etmanowicz

W artykule przedstawiamy słynne wagony drugiej klasy z przedziałem bagażowym kolei Deutsche Bundesbahn (DB) serii BDms271, BDms272i BDms278 z oknami szerokości 1000 mm w części przeznaczonej dla podróżnych oraz BDms278, już standardu X z oknami o szerokości 1200 mm w części pasażerskiej. W latach 80. i 90. ub. wieku codziennie pojawiały się one w Warszawie w międzynarodowym pociągu pospiesznym D450/451 z Frankfurtu n. Menem, a także, choć już nie tak często, w nocnym pociągu pospiesznym z Berlina. Modele H0 tych wagonów są produkowane przez trzy firmy: belgijską LS-Models, niemiecką Piko i austriacką Roco w różnych wersjach, zarówno kolorystycznych, jak i numerycznych i dlatego temat ten postanowiliśmy przybliżyć w niniejszym artykule. Na początku omówimy wagony DB serii BDms271 (modele firmy Piko), BDms272 (model firmy LS-Models) i BDms278 z oknami szerokości 1000 mm.

 

NOWOŚCI  –  Zestawy startowe H0 firmy Piko

Tomasz Mayer

Firma Piko, jako jedyna w tym roku, w swojej ofercie ma zestawy startowe z modelami PKP. Wśród nich dwa zestawy wykonane zostały w wyższych standardach, a dwa przygotowano z myślą raczej o najmłodszych odbiorcach, w segmencie Hobby. Wszystkie są już dostępne w sklepach modelarskich.

 

TEST MODELU  –  Model lokomotywy ET22-854 firmy Piko

Tomasz Mayer

W ostatnim tygodniu czerwca 2017 roku do sklepów modelarskich trafiła bardzo oczekiwana miniatura sześcioosiowej lokomotywy towarowej serii ET22.

 

ŚWIAT MODELI  –  Spotkania wąskotorowe Zbiersk 2017

Michał Izydorczak

W dniach 19-21.05.2017 r. w Zbiersku koło Kalisza odbyła się coroczna impreza dla modelarzy i miłośników kolei wąskotorowych z cyklu Spotkania Wąskotorowe. Celem Spotkań jest prezentowanie makiet kolei wąskotorowych w takim miejscu, aby możliwe było także odwiedzenie prawdziwej kolei wąskotorowej i przejazd pociągiem w skali 1:1.

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

Dworce XXI wieku

Znaczek na znaczku