lipiec 2011

__K-7_11

AKTUALNOŚCI – Koniec eksploatacji SA110/112
Marek Graff
Pod koniec czerwca 2011 roku Zachodniopomorski Zakład Przewozów Regionalnych zakończył planową eksploatację niemieckich spalinowych zespołów trakcyjnych serii SA110 i SA112. Pojazdy te, wyprodukowane w latach 1964-1966, zostały pozyskane przez Województwo Zachodniopomorskie na przełomie 2004 i 2005 roku od spółki DB Regio na zasadzie użyczenia.

NOWY TABOR – Spalinowe zespoły trakcyjne serii SA136
Bohdan Jędrzejewski
W końcu czerwca 2010 roku w ruchu planowym na liniach kolejowych Pomorza Zachodniego zadebiutowały nowe trójczłonowe spalinowe zespoły trakcyjne, reprezentujące II generację pojazdów tego segmentu, produkowanych przez Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz S.A. Zespoły typu 219M zakupione przez Województwo Zachodniopomorskie otrzymały kolejowe oznaczenie serii SA136.

HISTORIA KOLEI – Historia semafora. Cz.1 – okres przednormalizacyjny
Michał Jerczyński
Poza nielicznymi, funkcjonującymi zresztą do dziś drogami szynowymi o niewielkim natężeniu ruchu, koleje żelazne nie mogą być eksploatowane w sposób efektywny i bezpieczny bez odpowiednich systemów porozumiewania się pomiędzy personelem liniowym i trakcyjnym oraz publicznością. Stąd też semafory i inne urządzenia sygnalizacyjne są integralną częścią systemu komunikacji kolejowej niemal od początków jej istnienia. Jest to tak samo oczywiste dla osób parających się zagadnieniami techniki kolejowej, jak i dla postronnych obserwatorów, w tym malarzy i fotografów, dla których motyw ramion semaforów lub barwnych świateł sygnałowych stał się jednym z symboli kolei żelaznej.

WCZORAJ I DZIŚ – Cieszyn wielu narodów
Filip Karoński
Dziś, 123 lata po otwarciu linii kolejowej z Bielska-Białej, dokładnie 100 lat po otwarciu cieszyńskiej linii tramwajowej oraz 4 lata po wejściu obu krajów do strefy Schengen, żadne szlabany i kontrole nie ograniczają już komunikacji między dwoma częściami miasta. Pozostało już jednak tylko wspomnienie po szynowej komunikacji pasażerskiej między Cieszynem a Českým Tĕšínem, zarówno kolejowej, jak i tramwajowej.

REPORTAŻ – Pociąg specjalny do Turoszowa, Zawidowa i Leśnej
Jacek Chiżyński
Dwudziestego pierwszego maja 2011 roku odbył się dość niecodzienny przejazd, dzięki któremu wielu biorących w nim udział miłośników kolei mogło po raz pierwszy odbyć podróż do Turoszowa, Zawidowa i Leśnej, gdzie pociągi pasażerskie przestały kursować wiele lat temu.

KOLEJ W ŚWIECIE –  Wielkie – małe koleje Walii cz.1
Tomasz Gałka
Walia to prawdziwe królestwo kolei wąskotorowych. Miłośnik żelaznych szlaków znajdzie tu ponad dwadzieścia różnego rodzaju placówek muzealnych, z których większość ma w swojej ofercie pociągi turystyczne, najczęściej z trakcją parową. Gospodarze proponują dziesięć zabytkowych kolejek – Great Little Trains of Wales. Nie tworzą one jednolitej sieci, nigdy zresztą tu takiej nie było. Znaczna większość walijskich wąskotorówek zawdzięcza swój byt górnictwu i przemysłowi. Obsługiwały liczne tu niegdyś kopalnie, kamieniołomy i huty. Dziś niewiele z tego zostało, wiele linii przestało istnieć, a te które ocalały, zawdzięczają swój byt turystyce. Eksploatowane odcinki są zazwyczaj dość krótkie, na ogół zaledwie kilka mil. Z reguły są jednak bardzo dobrze utrzymane, a dodatkową atrakcją jest niewątpliwie duża liczba zachowanych lokomotyw i wagonów, bardzo zresztą zróżnicowanych pod względem typu i pochodzenia.

ZAPOMNIANE LINIE – Nysa – Kałków Łąka
Sławomir Fedorowicz
Będąc na Dolnym Śląsku nie można ominąć w swych kolejowych wędrówkach śladów po licznych tu niegdyś prywatnych kolejach lokalnych. Jedną z nich była Nyska Kolej Powiatowa, eksploatująca od 05.12.1911 r. w ruchu planowym normalnotorowe linie z Nysy do czeskiej Vidavy i do Ścinawy Małej, przy czym samo połączenie z kolejami po austriackiej stronie granicy oddano do użytku publicznego 08.05.1912 r.

WĄSKIE TORY – Kolej dziecięca w Tiszakécske
Michał Izydorczak
Na Węgrzech funkcjonują obecnie cztery koleje parkowe i dziecięce. Najsłynniejsza z nich, eksploatowana przez narodowego węgierskiego przewoźnika MÁV, jest w Budapeszcie. Pozostałe trzy znajdują się w miastach: Debreczynie na wschodzie kraju, w Pécs na zachodzie oraz w Tiszakécs (mniej więcej w centrum). Artykuł przybliża ostatnią z nich.

WĄSKIE TORY – Muzealne parowozy wąskotorowe na tor 1000 mm
Bogdan Pokropiński
Parowóz wąskotorowy Ty6-3284 – został wyprodukowany w 1944 roku z numerem fabrycznym 16243 przez fabrykę maszyn i lokomotyw w Monachium na zamówienie Zarządu Śmigielskiej Kolei Powiatowej. Po przybyciu do odbiorcy otrzymał numer inwentarzowy 4, odziedziczony po skasowanym w 1935 roku „oryginalnym” (z 1899 roku) parowozie Krauss 4061.

WĄSKIE TORY – I Zlot Miłośników Kolei Wąskotorowych 600 mm – Białośliwie 2011
Paweł Korcz
W czerwcu br. w Białośliwiu odbył się pierwszy w Polsce zlot miłośników kolei wąskotorowych połączony ze zjazdem lokomotyw. U naszych zachodnich sąsiadów jest to dość popularna forma imprezy kolejowej – u nas prawie nieznana głównie ze względu na koszty organizacji i niewielką liczbę osób prywatnych posiadających własne lokomotywki. Całe przedsięwzięcie składało się z dwóch odbywających się równolegle części – zlotu lokomotyw na tor 600 mm z Niemiec, oraz festynu na stacji Białośliwie Wąsk., połączonego z kursowaniem ogólnodostępnych pociągów planowych.

ABC KOLEI – Bibliografia przepisów i instrukcji z zakresu służby mechanicznej PKP wydanych w latach 1919-2001
Zbigniew Tucholski
Przepisy i instrukcje wydane w latach 1919-1939 cz.6

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
Transport 2011. Musée d’Orsay

TRAMWAJE  – Wagony typu 805Na-MM w Grudziądzu
Piotr Tomasik
W większości polskich miast najpopularniejszymi tramwajami wciąż pozostają wagony rodziny 105N. Często średnia wieku tych pojazdów przekracza 20 lat, a najstarsze egzemplarze dawno przekroczyły trzydziestkę. Powoli rozpoczyna się etap wycofywania tych wozów z eksploatacji. Równocześnie prowadzone są modernizacje, nierzadko zakrojone na szeroką skalę. Podobnie jest w Grudziądzu, gdzie w latach 2010-2011 przebudowie poddano sześć wagonów typu 805Na. Gruntowna modernizacja znacznie poprawiła komfort podróży pasażerów. W opinii wielu z nich po Grudziądzu zaczęły kursować nowe tramwaje.

MIEJSKIE TORY - Tramwaje w obsłudze transportowej Euro2012 w Polsce
Jacek Modrzejewski
W maju na łamach ŚK została przedstawiona rola tramwajów w obsłudze Euro2012 na Ukrainie.  Artykuł w tym numerze przedstawia starania i działania polskiej strony w Gdańsku, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. Mistrzostwa Europy w piłce nożnej to impreza o wyjątkowym prestiżu i znaczeniu, wymagająca niebywałych zdolności logistycznych oraz dużych nakładów finansowych, nie tylko w kwestii infrastruktury sportowej, ale także w każdej innej sferze. Organizacja przez Polskę i Ukrainę tak wielkiego wydarzenia stanowi okazję do dodatkowych inwestycji mających podnieść jakość transportu zbiorowego.

ORYGINAŁ I MODEL – Modele wagonów sypialnych standardu Y PKP typów Görlitz 79 i Bautzen 86
Andrzej Etmanowicz

WARSZTAT – Techniki malowania białych obręczy na kołach modeli kolejowych
Tomasz Florczak
Podczas polonizowania modeli taboru, szczególnie parowozów, może pojawić się problem wykonania białych obręczy na kołach lokomotywy. Fabryczne modele wykonane w malowaniu kolei polskich posiadają zazwyczaj pomalowane na biało krawędzie obręczy kół. Masowi producenci wykorzystują w tym celu najczęściej technikę tampodruku, co jednak w przypadku pojedynczej konwersji jest niewykonalne.

NOWOŚCI – Polskie nowości 2011
Arkadiusz Lubka