Kwiecień 2018

1numer 04-18poprawka-okładka

AKTUALNOŚCI  – Modernizacja krakowskiego węzła kolejowego

Ryszard Rusak

Sporego tempa nabierają prace torowe przy modernizacji krakowskiego węzła kolejowego. Od wiosennej korekty rozkładu jazdy z dniem 11 marca zmieniono organizację ruchu stacji Kraków Główny w celu intensyfikacji robót.

 

HISTORIA KOLEI – Dworzec kolejowy w Głogowie. Od historii po czasy najnowsze

Dariusz Andrzej Czaja

Dzisiejszy dworzec jest już trzecim gmachem kolejowym w Głogowie. Pierwszy powstał w 1846 roku i znajdował się w okolicach dzisiejszej bocznicy przy ul. Elektrycznej. Drugi od 1857 roku położony był bardziej na wschód. Trzeci powstał w czasach III Rzeszy, przetrwał oblężenie miasta, okres demokracji ludowej, czasy transformacji i przełom wieków. W ostatnich latach sporo się tu jednak w infrastrukturze kolejowej zmieniło. Niekoniecznie jednak na lepsze.

 

HISTORIA KOLEI – Historia wojskowej linii Łuków – Lublin (2)

Jarosław Szczuryk

W pierwszym odcinku artykułu przedstawiono militarną genezę linii Łuków – Lublin oraz jej funkcjonowanie w czasach zaboru rosyjskiego, a także zniszczenia dokonane w czasie I wojny światowej, prowizoryczną odbudowę i wykorzystanie linii przez strony konfliktu zbrojnego. Część druga opracowania traktuje o gospodarczej roli tej linii w latach powojennych, rozbudowach z czasów okupacji, inwestycjach modernizacyjnych i powolnym spadku jej znaczenia.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Elektryczne zespoły trakcyjne TGV PSE (1)

Ryszard Rusak

We wrześniu 1981 roku we Francji została uruchomiona pierwsza w Europie linia kolejowa dużych prędkości z Paryża do Lyonu, po której pociągi nazywane Train a` Grande Vitesse pomknęły z prędkością 260 km/h. Było to ukoronowanie prac badawczych prowadzonych od początku lat 50. XX wieku, mających na celu nieustanne zwiększanie prędkości maksymalnej pociągów. Różnego rodzaju analizy, doświadczenia
i testy prowadzone były nie tylko przez koleje francuskie SNCF, ale także przez fabryki i zakłady produkujące tabor i różne podzespoły. Pośród producentów taboru prym wiodły zakłady Alsthom, które wyprodukowały na rodzimy rynek wiele typów lokomotyw elektrycznych i spalinowych. Nic więc dziwnego, że opracowanie nowej konstrukcji pociągów TGV zlecono właśnie tej firmie, mającej tak ogromne doświadczenie.

 

WĄSKIE TORY – Muzealna kolej wąskotorowa Kateřina Soos

Tomasz Jankowski

Kateřina Soos – taką nazwę nosi położona w zachodnich Czechach muzealna kolej wąskotorowa o szerokości toru 600 mm, działająca od 2012 roku. Jej blisko dwukilometrowa trasa przebiega przez teren utworzonego w 1964 roku narodowego rezerwatu przyrody Soos, mającego za zadanie ochronę obszaru rozległych torfowisk na terenie dawnego słonego jeziora położonego w strefie aktywnej sejsmicznie. Dzisiejsza linia turystyczna wykorzystuje fragment dawnej sieci kolei przemysłowych służących do przewozu kaolinu.

 

WĄSKIE TORY – Wąskotorowe akcenty w Rydułtowach

Tomasz Jankowski

Położone w Rybnickim Zagłębiu Węglowym Rydułtowy znane są z między innymi z najstarszego na ziemiach polskich (wybudowanego w latach 1854–56) tunelu kolejowego długości 723 m. W dalszym ciągu pracuje KWK Rydułtowy, w której od 1792 roku wydobywa się węgiel kamienny. A ponieważ z górnictwem węgla kamiennego nieodłącznie związane były koleje wąskotorowe, to nic dziwnego, że w kilku miejscach można spotkać tabor kolejowy wyeksponowany jako pomniki techniki. Bardziej dociekliwi mogą wypatrzeć też wąskotorową, powierzchniową kolej materiałową. Wszystkie te artefakty powiązane są oczywiście z tutejszą kopalnią.

 

TRAMWAJE – Moderus Beta MF19AC MPK Wrocław

Tomasz Korycki

Trójczłonowy wagon z niskim członem środkowym nie jest we Wrocławiu niczym nowym. Pojazdy o bardzo zbliżonej konstrukcji dostarczał dla wrocławskiego przewoźnika nieistniejący już tamtejszy Protram w latach 2006–2011 (model 205WrAs). Zakup pierwszych moderusów został zrealizowany w ramach zorganizowanego jeszcze w 2015 roku przetargu na sześć nowych pojazdów, z możliwością dokupienia kolejnych 16. Do postępowania nie mógł przystąpić wrocławski producent z uwagi na konieczność spełnienia warunku w zakresie dostawy tramwajów w ostatnich kilku latach. I to właśnie m.in. dzięki temu Modertrans sprzedał swoje konstrukcje dla wrocławskiego MPK po raz pierwszy. Wspomniany Protram rok później ostatecznie upadł.

 

MIEJSKIE TORY – Bukareszt – najgorsza komunikacja miejska w Europie?

Filip Faliński

Poprzerywane linie tramwajowe, chaotyczny system biletowy, brak rozkładów i całkowicie absurdalne rozwiązania. Czy bukareszteńska komunikacja miejska jest najgorsza w Europie? Naprawdę trudno pochwalić rozwiązania komunikacyjne stosowane w stolicy Rumunii. Autor  podkreśla jednak dwie rzeczy: po pierwsze, porównuje Bukareszt z jego ligą, to znaczy innymi stolicami (lub dużymi miastami) Unii Europejskiej, a nie z Tiraną czy Donieckiem. Po drugie, nie ocenia tego, co wynika z niedofinansowania (stary tabor, zły stan torowisk, brzydkie przystanki itd.). To zupełnie inna kwestia – skupia się na organizacji przewozów z punktu widzenia pasażera.

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony Bpmz291/292 kolei DB

Andrzej Etmanowicz

Omawiając wielokrotnie tabor pasażerski kolei zachodnioniemieckich DB do komunikacji IC/EC, np. wagony serii Avmz207 czy Bvmz185 nie przedstawiliśmy jeszcze „sztandarowego” bezprzedziałowego, klimatyzowanego wagonu drugiej klasy serii Bpmz291/292, bez którego obecnie trudno sobie wyobrazić współczesne niemieckie pociągi najwyższych kategorii. Wagony te przez kilka lat kursowały codziennie między Warszawą i Berlinem w pociągu EC Varsovia oraz między Krakowem a Hamburgiem w pociągu IC Wawel, a ich modele H0 produkuje obecnie aż czterech producentów.

 

RAPORT – Modele parowozu Th4 (pruski G43)

Robert Kroma

Młodsze grono kolekcjonerów i modelarzy parowozy zna już tylko z okazjonalnych przejazdów turystycznych lub z muzeów. Również oferta producentów modeli w ostatnich latach w coraz większym stopniu nastawiona jest na miniatury współczesnego taboru kolejowego. Stąd pomysł, aby przybliżyć Czytelnikom portret parowozu serii Th4 oraz jego modele w wielkości H0.

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

Na czarnym lądzie…