Grudzień 2018

AKTUALNOŚCI  –  Nowy rozkład jazdy pociągów 2018/2019

Ryszard Rusak

Tegoroczna grudniowa edycja nowego rozkładu jazdy 2018/2019 ponownie przynosi szereg zmian w kursowaniu pociągów pasażerskich wszystkich przewoźników oferujących swoje usługi na sieci PKP PLK. Tradycyjnie największe zmiany dotyczą pociągów spółki PKP Intercity.

 

HISTORIA  KOLEI –  Plany rozwoju sieci kolejowej w II Rzeczypospolitej a ich realizacja (1)

Andrzej Massel

Odrodzona w listopadzie 1918 roku Polska odziedziczyła po mocarstwach zaborczych sieć kolejową, która nie zaspokajała w należyty sposób potrzeb nowo powstałego organizmu państwowego. Warto przypomnieć, że w chwili wybuchu wojny, w 1914 roku, na ziemiach które ostatecznie weszły w skład Państwa Polskiego znajdowało się ogółem 15 900 kilometrów linii normalnotorowych i szerokotorowych [5]. W zaborze austriackim było 4500 km linii na 79 tys. km2 obszaru, w zaborze niemieckim – 5000 km na 48 tys. km2, w zaborze rosyjskim zaś – 6400 km na 262 tys. km2 obszaru.

 

KOLEJ W POLSCE – Lokomotywownia Lublin (3)

Jacek Rutkowski

W drugiej połowie lat 60. ubiegłego stulecia rozpoczął się, początkowo powolny, ale z biegiem czasu coraz bardziej widoczny, proces zastępowania parowozów pracujących w węźle lubelskim przez pojazdy trakcji spalinowej i elektrycznej. Równocześnie dokonywano zmian w wyposażeniu poszczególnych obiektów lokomotywowni.

 

REPORTAŻ – Naprawa główna parowozu Ty2-911

Maciej Panasiewicz

W kwietniu 2016 roku warsztaty w Chabówce ukończyły trwającą ponad trzy lata naprawę główną wolsztyńskiego parowozu Pt47-65. Jej zakres, przebieg i wyzwania, jakie postawiła ta maszyna załodze Skansenu, opisywaliśmy w numerze ŚK 5/2016. Jednak to zadanie dobiegło końca i należało rozpocząć kolejny długoterminowy cel.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Nie ma już prawdziwej kolei w Ekwadorze

Filip Faliński

Dzwoni znajomy: – Podobno właśnie wróciłeś z Ekwadoru? – Potwierdzam. – Jechałeś koleją z Guayaquil do Quito? – Zaprzeczam. Nie jechałem, bo między dwoma największymi miastami kraju nie kursują już klasyczne pociągi osobowe. Jedynie niektóre fragmenty linii wyremontowano i otwarto dla ruchu turystycznego bogatych gringos. Po dziesięć dolarów za godzinę jazdy. – Żałuj, cholera, żałuj – mówi znajomy. – Jechałem tą linią w latach osiemdziesiątych. Przedzieraliśmy się przez dżunglę, kiedy nagle przez otwarte okno do wagonu wpadł wąż. Konduktor natychmiast do niego doskoczył, wyciągnął maczetę, odrąbał wężowi głowę i przywiązał go sobie do spodni.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Helsiński stulatek

Paul Matkustaja

Cztery wielkie betonowe posągi o surowych obliczach wydają się strzec wejścia. Jeżeli się ich nie przestraszymy i miniemy je, dostaniemy się do imponującego holu helsińskiego dworca kolejowego. W 2013 roku w specjalnym rankingu BBC tę blisko stuletnią budowlę uznało za jeden z najładniejszych dworców na świecie.

 

WĄSKIE TORY –  Od brązu do zieleni (2)

  1. Malczewska

W pierwszej części publikacji przedstawiliśmy wybrane rozwiązania, gdzie podczas przekształcania terenów pokolejowych w tereny zielone upamiętniono ich kolejową historię. W Polsce akcenty taborowe znalazły się dotąd tylko w projekcie zrealizowanym w Miliczu. Natomiast jedynym znanym przypadkiem, gdy inwestycji towarzyszyła szersza publikacja, była inicjatywa Związku Miast i Gmin Doliny Parsęty.

 

WĄSKIE TORY –  Jesień ‘2018 na Żuławskiej KD

Tomasz Jankowski

Jesień 2018 roku na Żuławskiej Kolei Dojazdowej, na której ruch prowadzi Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych, obfitowała w szereg wydarzeń wartych przedstawienia czytelnikom Świata Kolei. Wartym podkreślenia (choć pozornie mało widocznym) jest uzyskanie po długich staraniach unijnego dofinansowania, przeznaczonego na wykonanie studium niezbędnego do rewitalizacji kolei. Jest to wielki sukces wolontariuszy i pracowników ŻKD oraz dowód uznania ze strony władz Województwa Pomorskiego dla dotychczasowej działalności Operatora. Koszt opracowania dokumentacji wynosi 1,2 mln zł, zaś Urząd Marszałkowski wspomoże ten projekt kwotą 850 tys. zł. Realizacja zadania ma potrwać do 2020 roku.

 

MIEJSKIE TORY – Pocztówka z Răşinari
Tomasz Gieżyński
Tramwaje w Sibiu opisaliśmy w numerze 2/2009 Świata kolei, w artykule omawiającym sieci tramwajowe Transylwanii. Na zdjęciu zaprezentowany był wówczas pochodzący z Genewy wagon Be4/4, oczekujący na zatrudnienie między planowymi kursami na miejskiej końcówce przy sybińskim cmentarzu. Dziś widok taki jest niemożliwy do zobaczenia. Tramwaj w Sybinie praktycznie nie istnieje – ale jednak po latach eksterminacji tego środka transportu w końcu zaświeciło się światełko w tunelu i być może ta niewątpliwie urokliwa linia nie zniknie całkowicie z krajobrazu.

 

MIEJSKIE TORY – 120 lat transportu elektrycznego w aglomeracji górnośląskiej
Jakub Halor

Pierwszego października 1898 roku, po niespełna dwóch latach eksploatacji tramwaju parowego, pomiędzy Siemianowicami (ówczesną gminą Huta Laura) i Katowicami uruchomiono pierwsze w okręgu przemysłowym na Górnym Śląsku regularne połączenie komunikacyjne z wykorzystaniem energii elektrycznej. Była to zarazem pierwsza w Europie naziemna kolej elektryczna, gdzie pasażerowie podróżowali wagonami silnikowymi wyposażonymi w wózki skrętne z indywidualnym napędem każdej z czterech osi. Tramwaje kursujące pomiędzy Katowicami i Siemianowicami w okresie międzywojennym otrzymały polski numer 5, a numer 13 funkcjonuje od… czasów okupacji niemieckiej, kiedy to logicznie uporządkowano numerację połączonych sieci pięciu prywatnych i komunalnych przedsiębiorstw tramwajowych działających na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim

 

ORYGINAŁ I MODEL – Tabor obcych kolei na polskich torach i jego modele

Wagony osobowe PKP standardu Y – pierwszej klasy typu 112Ag oraz drugiej klasy typów 111A i 111Ap

Andrzej Etmanowicz

Przedstawiamy modele polskich wagonów osobowych standardu Y, których produkcję zapowiadała już od dłuższego czasu firma Piko. Znając jej rozmach i fachowe podejście do tego zagadnienia, bez większej przesady można stwierdzić, że będzie to epokowe wydarzenie na krajowym rynku modelarskim. Dotychczas bowiem można było kupić jedynie miniatury wagonów pierwszej klasy typu 112Ag firmy Robo z Wrocławia oraz pojazdów drugiej klasy z niemieckiej firmy Heris.

 

WARSZTAT  –  XVIII Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych

Ryszard Pyssa

XVIII Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych odbyły się podczas targów modelarstwa Hobby w Poznaniu. Ich organizatorem był Polski Związek Modelarzy Kolejowych. Swoje prace, mozolnie tworzone przez cały rok, zaprezentowali zarówno „starzy” mistrzowie, jak i początkujący modelarze z całego kraju.

 

FILATELISTYKA

Krystian Żurawski

Poznań – stolicą polskiej filatelistyki 2018