grudzień 2013

Sk-12-13s

AKTUALNOŚCI –  Pendolino – 293 km/h, rekord prędkości PKP
Ryszard Rusak

Od 16 listopada przez kolejne osiem dni weekendowych na Centralnej Magistrali Kolejowej odbywały się testy jednostki ED250 Pendolino, które prowadzono na odcinku Góra Włodowska – Psary. Była to część złożonego procesu uzyskania homologacji i dopuszczenia nowego taboru PKP Intercity do poruszania się po sieci PKP PLK. Pojazd był już testowany na torze doświadczalnym w Węglewie koło Żmigrodu, w okolicach Nowego Sącza.

POLSKIE STACJE  –  Zapomniana stacja towarowa na Polesiu Widzewskim w Łodzi
Michał Jerczyński

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 roku niemal od razu rozpoczęto żmudny proces odbudowy, scalania, modernizacji i rozwoju sieci kolejowej w nowych granicach państwowych. Majątek kolei państwowych dawnych państw zaborczych na mocy Dekretu Naczelnika Państwa przeszedł pod zarząd Ministerstwa Komunikacji, przy czym rolę organu zarządzającego pełnił Minister Kolei Żelaznych. Sprawę własności kolei skarbowych na obszarze byłego zaboru rosyjskiego uregulował art. XII Traktatu Ryskiego, na mocy którego koleje te stały się własnością państwa polskiego. W 1924 i ostatecznie w 1926 roku dla ich eksploatacji powołano przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe. W zarządzie PKP znalazła się też większość kolei prywatnych, których właściciele przeważnie pozostali poza granicami kraju. Jednolity zarząd państwowy pozwolił na rozpoczęcie procesu porządkowania sieci kolejowych trzech różnych organizmów państwowych. Proces ten przebiegał równolegle z odbudową kraju ze zniszczeń wojennych i dokonywaną przy tej okazji modernizacją przestrzeni miejskich.

KOLEJ W FOTOGRAFII – Pożegnanie sezonu ‘2013 – Bieszczady z Kapciem w fotografii Marka Ciesielskiego
Marek Ciesielski

Naprawa i sprowadzenie na Bieszczadzką Kolejkę Leśną parowozu Kp4-3772 były już parokrotnie opisywane na łamach Świata Kolei. Po serii jazd próbnych w 2012 roku i dokonaniu pewnych poprawek, z początkiem sezonu 2013 lokomotywa była gotowa do regularnej eksploatacji. W odróżnieniu od parowozu Las, który od 2012 roku jest nieczynny w związku z upłynięciem terminu rewizji kotła, maszyna serii Kp4 jest w stanie bezproblemowo prowadzić pociągi planowe złożone z trzech lub czterech zamkniętych wagonów osobowych. W sezonie letnim kapcia można było spotkać w weekendy na czele rozkładowych pociągów z Cisnej do Balnicy.

REPORTAŻ – Px48 na Przeworskiej KD
Paweł Korcz

Plany ściągnięcia parowozu na Przeworską KD pojawiły się jeszcze za czasów zarządzania tą koleją przez PKP. Mimo usilnych prób pasjonatów kolei, ze względu na duże koszty związane z transportem parowozu nigdy nie udało się sprawy sfinalizować. W ostatnim czasie na podobny pomysł wpadła grupa pasjonatów kolei z Niemiec. Parowóz Px48-1919 wraz z drużyną trakcyjną został wypożyczony z Gnieźnieńskiej KD w celu obsługi pociągów specjalnych, które uruchomiono 17, 18 i 19 października.

ZAPOMNIANE LINIE – Żelkowo – Siecie
Sławomir Fedorowicz

Ślady po rozebranych liniach kolejowych, czy to w postaci nasypów, czy też zachowanych budowli inżynierskich, są również niewątpliwie częścią historii szlaków transportowych. Jednak płynący nieprzerwanie czas sprawia, że pozostałości po niektórych liniach już same w sobie są historią terenów, na których leżą. Tak też jest z nielicznymi już śladami po zlikwidowanej linii wąskotorowej Żelkowo – Smołdzino, którą na odcinku Żelkowo – Siecie rozebrano dokładnie 100 lat temu, pozostałą część przebudowując na kolej normalnotorową. Zapraszamy na krótką wędrówkę po śladach najdawniej rozebranej linii kolejowej na terenie Polski.

KOLEJ W ŚWIECIE – Spalinowy zespół trakcyjny serii 18.16 kolei DR
Ryszard Rusak

Spalinowe zespoły trakcyjne serii 18.16 kolei DR to najbardziej luksusowe pociągi, które kursowały w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Miały stanowić wizerunek nowoczesnej technologii i dobrobytu społeczeństwa w oczach zagranicznych turystów odwiedzających NRD. Ich uwagę miał przykuć nie tylko wygląd pociągu i komfort podróżowania, ale także jakość obsługi. Zamiast konduktorów były stewardesy, które opiekowały się podróżnymi tak jak pasażerami samolotu, a w wagonie restauracyjnym personel kuchni przygotowywał urozmaicone menu, czasami nawet według indywidualnych upodobań gości.

KOLEJ W POLSCE – Kolej linowa Elka
Marek Malczewski

Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku w Chorzowie to unikalny przykład rewitalizacji zdewastowanych terenów poprzemysłowych i przekształcenia ich w ogólnodostępne tereny wypoczynkowe. Decyzja o budowie zapadła w trudnym okresie zaraz po II wojnie światowej – w 1950 roku, natomiast prace ziemne rozpoczęły się rok później. Inicjatorem budowy parku, który miał być „zielonymi płucami Górnego Śląska” był ówczesny wojewoda śląski, gen. Jerzy Ziętek. Sam park ma obecnie powierzchnię 640 ha, na którym znajdują się obszary o różnych funkcjach. Rozwój parku trwał do końca lat 60. XX wieku, kiedy powstały wszystkie ważniejsze obiekty. Niestety kryzysowe lata 80. nie sprzyjały utrzymaniu parkowej infrastruktury, a lata 90. to całkowita zapaść. Jedną z ostatnich inwestycji kończących okres intensywnego rozwoju infrastruktury obecnego Parku Śląskiego była budowa unikatowej w Polsce nizinnej kolei linowej o charakterze typowo rekreacyjnym. Otrzymała nazwę Elka.

WĄSKIE TORY  – Muzealne parowozy na tor 1000 mm
Bogdan Pokropiński
Parowozy serii Px48

Seria Px48 jednoznacznie jest związana z polskimi kolejami wąskotorowymi. Dlatego opisując maszyny muzealne przypomnimy skrótowo dzieje całej serii. Wiedza ta w zasadzie jest znana większości osób interesujących się kolejami wąskotorowymi. Jednak jest to też dobry moment, by uporządkować te informacje.

ABC KOLEI  – Bibliografia przepisów i instrukcji z zakresu służby mechanicznej PKP wydanych w latach 1919-2001
Zbigniew Tucholski

Część 1 – Przepisy i instrukcje wydane w latach 1919-1923

TRAMWAJE  – Wagony 6EGTW nr 261-266 i 272 w Gorzowie Wlkp.
Tomasz Gieżyński

Tym razem przedstawiamy ostatnią serię wagonów z Kassel, jakie zostały dotąd sprowadzone przez MZK Gorzów Wielkopolski. Ostatnia debata publiczna z udziałem władz miasta pokazuje wyraźnie, że nie ma rozsądnego pomysłu na wyjście z impasu w rozwoju gorzowskiej sieci tramwajowej. Może się więc zdarzyć, że omawiane wagony będą ostatnimi kursującymi po Gorzowie, jakie przedstawimy w tym dziale ŚK.

MIEJSKIE TORY – Miejska komunikacja elektryczna w Uzbekistanie
Piotr Tomasik

Uzbekistan proklamował niepodległość w 1991 roku. Dziś pod względem liczby mieszkańców jest największym krajem w Azji Centralnej, posiada blisko 30 mln obywateli. Stolicą kraju jest Taszkient liczący ponad 2 mln mieszkańców. Ma wielkomiejski charakter i jest jedynym miastem Republiki, w którym działa komunikacja tramwajowa.

ORYGINAŁ I MODEL – Wagon do pociągu rządowego kolei DR serii Am 1049, późn. serii Am848.1 kolei DB
Andrzej Etmanowicz

MAKIETA – X Salon Modelarstwa Hobby w Poznaniu
Arkadiusz Lubka

WARSZTAT – XIII Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych
Arkadiusz Lubka

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
125 lat linii kolejowej nr 360
Dosiego Roku!
Ukraiński serial