grudzień 2011

Sk-12-11

AKTUALNOŚCI – Nowy tabor z Nowego Sącza
Paweł Terczyński

W październiku br. z inicjatywy Newagu w Nowym Sączu zorganizowano cykl spotkań z przedstawicielami Ministerstwa Infrastruktury, przewoźników, firm doradczych i mediów. Oficjalnym spotkaniom towarzyszyło zwiedzanie zakładu, podczas którego władze spółki prezentowały aktualne dokonania firmy oraz ujawniły plany na najbliższą przyszłość.

NOWY TABOR  – Zespoły trakcyjne serii ED74 „Bydgostia”
Paweł Terczyński
Rozpoczęte 10 lat temu systematyczne zakupy wagonów spalinowych pozwoliły na dokonanie niemal całkowitej odnowy taboru pasażerskiego obsługującego szlaki bez sieci trakcyjnej. Proces odnowy taboru elektrycznego będzie niestety znacznie dłuższy i bardziej kosztowny. Pierwszym krokiem w tym kierunku była modernizacja 75 ezt EN57 i zakup 11 nowych zespołów na podstawie stosownych umów, zawartych przez PKP Przewozy Regionalne Sp. z o.o. pod koniec 2005 roku. Koncepcja ezt została opracowana już wcześniej, w związku z podpisaniem umowy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Łódzkiego. Projekt zakładał dwa warianty – trójczłonowy i czteroczłonowy. Prototyp czteroczłonowego pojazdu był gotowy w kwietniu 2006 roku. Zamówienie Przewozów Regionalnych przewidywało jednak dokonanie szeregu zmian, w związku z tym nadano mu nowy symbol typu 16WEk oraz oznaczenie serii ED74.

HISTORIA KOLEI – Historia semafora cz.3 – sygnalizacja świetlna Węzła Kolejowego Warszawskiego (1933-1945)
Michał Jerczyński
Pierwsze semafory świetlne zastosowane zostały na Dolnym Śląsku przez koleje niemieckie. Zamieszczony w tym numerze artykuł przedstawia historię rozwoju sygnalizacji świetlnej PKP w okresie przedwojennym. Publikacja ta rozpoczyna również omawianie początków elektryfikacji kolei polskich z okazji przypadającej w grudniu tego roku 75. rocznicy uruchomienia trakcji elektrycznej na pierwszym odcinku sieci kolejowej PKP.

REPORTAŻ – Na pograniczu polsko-białoruskim
Marek Graff
Ruch kolejowy między Polską i Białorusią trudno nazwać intensywnym. Pomiędzy oboma państwami kursują jedynie pasażerskie pociągi dalekobieżne zestawione z wagonów sypialnych lub składy obsługujące relacje lokalne, łączące dwie stacje graniczne.

KOLEJ W ŚWIECIE –  Gumowe nosy – duńskie zespoły trakcyjne
Marek Graff
Podstawą taboru pasażerskiego obsługującego ruch dalekobieżny i lokalny po sieci kolejowej Danii są obecnie tzw. gumowe nosy, czyli spalinowe i elektryczne zespoły trakcyjne, zaprojektowane z uwzględnieniem specyfiki sieci DSB. Są to dwu-, trój- lub czterowagonowe pojazdy, które nie tylko doczekały się uznania w kraju pochodzenia, ale także z powodzeniem obsługują ruch pasażerski w sąsiedniej Szwecji. Podobne zespoły kursują też w Belgii, Izraelu i Hiszpanii.

ZAPOMNIANE LINIE – Dawny przebieg linii kolejowej nr 351 na odcinku Krzyż – Drawiny
Sławomir Fedorowicz
Inżynierowie projektujący przebieg linii Kolei Stargardzko-Poznańskiej w 1846 roku w okolicy miejsca, gdzie miała powstać stacja Krzyż, wyznaczyli ją możliwie najkrótszym odcinkiem, tak jak i cały przebieg tej linii kolejowej. Ponieważ prawie jednocześnie powstawała linia do Piły, położenie stacji Krzyż wyznaczono w osi dla tej ostatniej, zapewne już wtedy przewidując, że przyszła linia w kierunku Berlina będzie ważniejsza. Po oddaniu do użytku linii w kierunku Gorzowa, nic się nie zmieniło w układzie stacji. Jednakże kolejne lata, zwiększający się ruch pasażerski oraz towarowy i w związku z tym rozbudowa stacji Krzyż, wymusiły budowę bezkolizyjnego rozdzielenia dwóch głównych linii kolejowych. W tym celu powstał wiadukt nad linią kolejową w kierunku Gorzowa. Nowy odcinek otwarto już przed pierwszą wojną światową. Na początku lat trzydziestych w miejscu dawnego szlaku biegła już gruntowa droga.

WĄSKIE TORY – Kowarskie kopalnie
Marek Malczewski
Zakłady Przemysłowe R-1 P.P.W. obrosły szeregiem legend. Górnictwo na Dolnym Śląsku rozpoczęło się od poszukiwań prowadzonych przez Walonów już w XII wieku. Natomiast w XIX wieku działały tu kopalnie minerałów oraz rud miedzi i żelaza. Wtedy też pojawiają się pierwsze wzmianki o mineralizacji uranowej. Zwłaszcza w okolicy Kowar, w 1910 roku, stwierdzono występowanie większej koncentracji smółki uranowej w rudach arsenu i żelaza.

KOLEJ W FOTOGRAFII – Wciąż pod parą – wolsztyńskie impresje
Piotr Wojtowicz

ABC KOLEI – Bibliografia historii transportu szynowego cz.17
Jerzy Pawłowski

ALBUM STACJI – Stacja Przetycz
Mateusz Milkowski
Stacja Przetycz na linii Tłuszcz – Ostrołęka, stała się oknem na świat dla mieszkańców wsi Bosewo Stare, Długosiodło, Prabuty, Chrzczanka, Przetycz Folwark. Miała pomóc w wywózce drzewa z Puszczy Białej. Przy stacji znajduje się składnica drewna oraz tartak, który jeszcze przed II wojną światową posiadał swoją kolej wąskotorową.

TRAMWAJE  – Wagony typu 805Nb w Grudziądzu
Piotr Tomasik
Zmiany gospodarcze przełomu lat 80. i  90. XX wieku wpłynęły na znaczne ograniczenie dostaw nowych wagonów dla przedsiębiorstw tramwajowych. W wielu miastach całkowicie przerwano proces odnowy i wymiany taboru. Średnia wieku wagonów zaczęła rosnąć. Taka sytuacja miała miejsce także w Grudziądzu. W 1993 roku całkowitemu spaleniu uległa jedyna zajezdnia tramwajowa w mieście. Wraz z budynkiem zniszczeniu uległa blisko połowa posiadanych pojazdów. Na szczęście podjęto decyzję o odbudowie zaplecza i pozyskaniu taboru. Zakupiono je w wytwórni Konstal w Chorzowie. Wagony modelu 805Nb są modyfikacją budowanych od 1979 roku wozów 805 Na.

MIEJSKIE TORY – Tramwaje w Kalkucie
Karol Tyszka
Do czasu kolonizacji Indii przez Brytyjczyków Kalkuta była zwykłą bengalską wioską, położoną w delcie Gangesu i Brahmaputry. Jednakże gdy w 1690 roku przybyli pierwsi przedstawiciele Kompanii Wschodnioindyjskiej, postanowiono tu zbudować fort, zaś w 1772 roku miasto ogłoszono stolicą Indii brytyjskich. Dzięki temu Kalkuta jest dziś, obok Bombaju, Deli i Madrasu jednym z czterech największych miast indyjskich – jej populacja wynosi 4,5 mln, zaś aglomeracji ponad 15 mln. Oprócz  wybudowania jednej z największych sieci kolejowych na świecie, Brytyjczycy zdecydowali się również stworzyć w Indiach osiem sieci tramwajowych, które powstawały mniej więcej w tym samym czasie co w Europie.

ORYGINAŁ I MODEL – Model wagonu osobowego 2 klasy standardu Z2 typu „Bautzen 91” firmy Tillig
Andrzej Etmanowicz

MAKIETA  – Świat Małej Kolei na Trako 2011
Paweł Koob
Wzorem lat ubiegłych imprezą towarzyszącą Międzynarodowym Targom Kolejowym TRAKO 2011 była wystawa pod nazwą Świat Małej Kolei. Odwiedzający mogli tu zobaczyć kilka ciekawych propozycji. Największe zainteresowanie wzbudzają zawsze ruchome modele. Prezentowany był fragment Polskiej Makiety Modułowej H0 – stacja Pawłowo, stacja Sarepska Huta (z górką rozrządową) i szlak między nimi. Po makiecie poruszały się składy z III epoki modelarskiej. Pokaz obejmował również jazdy „ nocne” przy wyłączonym oświetleniu hali.

MAKIETA  – VIII Salon Modelarstwa „Hobby”
Arkadiusz Lubka
Międzynarodowe Targi Poznańskie w dniach 22-23 października podczas salonu modelarstwa Hobby już po raz ósmy gościły modelarzy i firmy działające w tej branży. Podobnie do ubiegłych lat modelarstwo kolejowe dominowało wśród innych dziedzin tego hobby.

WARSZTAT – XI Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych – Poznań 2011
Arkadiusz Lubka
Na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich w ramach Salonu Modelarstwa Hobby odbyły się Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych. W tegorocznej edycji rywalizowało 11 modeli i dioram, przygotowanych w dwóch skalach: 1:87 (H0) oraz 1:25, z tymi ostatnimi startowali modelarze budujący miniatury z kartonu.

WARSZTAT – Warsztaty Modelarskie Poznań 2012
Marcin Turko
Polski Związek Modelarzy Kolejowych zaprasza na kolejną edycję warsztatów modelarskich, które odbędą się w dniach 10-12 lutego 2012 r. w Poznaniu. Po raz pierwszy warsztaty adresowane są do dwóch grup odbiorców: zaawansowanych i adeptów.

FILATELISTYKA
Krystian Żurawski
TKi3-87 w nowej roli
Gwiazdkowy pociąg
140 lat pierwszego znaczka okolicznościowego