grudzień 2009

sk-12-09

 

AKTUALNOŚCI – Mroczna przyszłość Muzeum Kolejnictwa
Autor: Stefan Hołnia

HISTORIA KOLEI – Pasażerski ruch kolejowy w czasach II Rzeczpospolitej cz.2
Autor: Andrzej Massel
W kolejnym odcinku cyklu artykułów poświęconych kolejowej komunikacji pasażerskiej w okresie międzywojennym opisujemy kształtowanie się systemu krajowych połączeń dalekobieżnych. Zaglądając na karty historii możemy prześledzić np. genezę charakterystycznych dla PKP aż do lat 90. dalekobieżnych pociągów osobowych – kilkusettonowych składów, przemierzających setki kilometrów i mozolnie rozpędzających się po postoju na każdej niemal stacji.

HISTORIA KOLEI – Aleksandrów Kujawski – Ciechocinek
Autor: Marcin Przegiętka
Ciechocinek, położony nad Wisłą między Toruniem a Włocławkiem, w XIX wieku stał się najbardziej znanym uzdrowiskiem w Królestwie Polskim. Poważną przeszkodę dla kuracjuszy wybierających się do uzdrowiska, podobnie jak dla jego mieszkańców stanowił brak dobrych dróg w okolicy. Droga bita z Ciechocinka do Nieszawy i Włocławka powstała dopiero w 1884 r., jednak jej nawierzchnia nie gwarantowała sprawnej komunikacji przez cały rok, zamieniając się podczas deszczy w grząskie błoto. Niewiele lepiej od drogowego przedstawiał się transport rzeczny. W 1866 r. Towarzystwo Drogi Żelaznej Warszawsko-Bydgoskiej podjęło się budowy kolei z Aleksandrowa do Ciechocinka. Inicjatorem jej powstania był Bank Polski, który w tym czasie administrował ciechocińską warzelnią soli. Sól była wówczas nie tylko przyprawą, ale również służyła do konserwowania żywności. Głównym powodem budowy linii kolejowej był transport towarów – do warzelni soli trzeba było dowieźć węgiel i odebrać sól. Z czasem rosła też rola komunikacji pasażerskiej, szczególnie, gdy coraz popularniejsze stały się „wyjazdy do wód”.

KOLEJ W POLSCE – Pierwsze seryjnie produkowane wagony 2 klasy standardu Z2 typu 136A na PKP (cz.1). Wersje fabryczne bez klimatyzacji
Autor: Andrzej Etmanowicz
Na początku lat 90. ubiegłego wieku na polskich torach zaczęły się pojawiać długo oczekiwane nowoczesne, produkowane seryjnie dla PKP wagony pasażerskie standardu Z2, o długości całkowitej 26 400 mm i szybkości maksymalnej 160 km/h, zarówno pierwszej jak i drugiej klasy. Początkowo były to importowane z Niemiec wagony typów Görlitz 90 oraz Bautzen 91. Wagonów standardu Z2 z dostaw krajowych dla PKP praktycznie nie było, nie licząc dwóch prototypów wagonów typów: 127A i 127Aa z początku lat 80. oraz dwóch wagonów z miejscami do leżenia typu 134A, dostarczonych PKP w 1988 roku. Wagony typu 136A, były pierwszymi seryjnie produkowanymi dla PKP przez przemysł krajowy wagonami 2 klasy i zgodnie z założeniami były przeznaczone do obsługi pociągów w ruchu krajowym i międzynarodowym po torach 1435 mm.

KOLEJ W ŚWIECIE – Kolej zębata na górę Pilatus
Autor: Igor Gisterek
Kolej zębata na górę Pilatus, niedaleko Lucerny, stanowi ewenement w skali światowej i znaczącą ciekawostkę nawet w obfitej w kolejowe atrakcje Szwajcarii. Ekstremalne pochylenie podłużne toru sięgające 480% wymusiło zastosowanie nietypowych rozwiązań technicznych i przesądziło o unikalności połączenia. Artykuł przybliża historię powstania linii, rozwiązania techniczne i obecny stan tej urokliwej kolei.

ZAPOMNIANE LINIE – Pierwotne wprowadzenie linii ze Strzegomia do Marciszowa
Autor: Wiktor Malinowski, Michał Sibilski
Całe linie kolejowe skazane na zapomnienie to w Polsce domena ostatniego półwiecza: najpierw rabunki z 1945 roku, potem era likwidacji linii lokalnych na fali modernizacji gospodarki w latach 60. i 70., wreszcie dewastacja sieci komunikacyjnej kraju od początku lat 90. Ale do historii kolei należą też wcale nierzadkie przypadki zmiany przebiegu fragmentów linii w związku ze zmianami kierunków komunikacji. Wraz z autorami artykułu można prześledzić ślady jednej z takich modyfikacji.

WĄSKIE TORY – Wąskotorowe wózki motorowe budowy powojennej cz.2
Autor: Zbigniew Tucholski
W listopadowym numerze SK przedstawiona została historia i rozwój konstrukcji wózków motorowych produkowanych od 1959 roku na potrzeby kolei dojazdowych – wózków motorowych typu WWM5 serii Ws i ich rekonstrukcji serii Wmc. Dokończenie publikacji przedstawia szczegóły techniczne tych pojazdów.

ALBUM STACJI – Wykno
Autor: Michał Jerczyński
Szerokotorową „odnogę Bzin – Koluszki” Drogi Żelaznej Dęblińsko-Dąbrowskiej, otwarto w lipcu 1885 r. Przebiegający niemal w linii prostej przez tereny rolne i leśne jednotorowy odcinek Tomaszów – Słotwiny o długości 24 km był pozbawiony jakichkolwiek stacji. Wzrastający ruch pociągów, zwłaszcza po otwarciu szerokotorowej linii Słotwiny – Łódź, spowodował konieczność urządzenia stacji pośredniej. Ulokowano ją w środku rządowego lasu, w znacznym oddaleniu od miejscowości. Mijankę i przystanek osobowy otwarto w listopadzie 1909 r. a budynek dworca powstał ok. 1925 r. w polskim stylu narodowym, tzw. dworkowym.

FILATELISTYKA
Autor: Krystian Żurawski
Spotkanie dwóch cesarzy. Kopalnie zabytkowe i skanseny górnicze

MIEJSKIE TORY – Solaris Tramino – nowa siła na tramwajowym rynku
Autor: Tomasz Gieżyński
Gdy 10 lat temu z okładem Solaris rozpoczynał swą działalność, na razie tylko z jednym produktem – autobusem dwunastometrowym, nikt nie przypuszczał chyba, że kariera firmy aż tak dobrze się potoczy. Dziś realizowane są bardzo liczne zamówienia na autobusy wszelkich długości i zastosowań. Do grona producentów tramwajów firma Solaris Bus & Coach dołączyła dzięki współpracy z Bombardierem i Vossloh Kiepe, obsługując logistycznie zamówienie na wagony NGT6 dla Krakowa i Gdańska. Dzięki temu zdobyła pożądane referencje i doświadczenie. Obecnie w końcowej fazie znajduje się ożywianie prototypu i zaczyna procedura homologacyjna tramwaju Solaris Tramino – nowej marki w asortymencie wielkopolskiego producenta. W listopadzie 2009 r. podpisano umowę między MPK Poznań a Solaris Bus & Coach na dostawę 40 wagonów Solaris Tramino.

MIEJSKIE TORY – 110 lat miejskiej komunikacji zbiorowej w Wałbrzychu
Autor: Jan Wojcieszak
We wrześniu 1898 r. zaczęły kursować wagony na pierwszej linii Wałbrzyskiej Kolei Powiatowej. Dzisiaj niewielu mieszkańców miasta przypomina sobie zlikwidowane w 1966 r. tramwaje. Nieliczni pamiętają także istniejącą w latach 1944 – 1973 komunikację trolejbusową. Miejską komunikację zbiorową obsługują obecnie wyłącznie autobusy. Z okazji 110. rocznicy funkcjonowania w aglomeracji wałbrzyskiej komunikacji miejskiej warto przypomnieć losy zapomnianych już tramwajów i trolejbusów.

MAKIETA – Świat Małej Kolei na Trako 2009
Autor: Leszek Lewiński
Wzorem lat ubiegłych imprezą towarzyszącą targom Trako była również w tym roku wystawa Świat Małej Kolei. Co prawda nie była ona tak okazała jak w latach ubiegłych, gdy kolejowi hobbyści zapełniali praktycznie całą antresolę hali wystawienniczej numer 4, ale z pewnością odwiedzający mieli co oglądać.

MAKIETA – Salon Modelarstwa HOBBY Poznań 2009
Autor: Grzegorz Labudda
W październiku tego roku Poznań gościł modelarzy wszelkich specjalności i skal. Zaprezentowali się modelarze samochodowi, lotniczy oraz okrętowi a także oczywiście „kolejarze”.

WARSZTAT – IX Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych
Autor: Arkadiusz Lubka
W tym roku już po raz dziewiąty zapaleńcy budujący modele kolejowe rywalizowali poprzez udział w Mistrzostwa Polski Modeli Kolejowych. Odbyły się one w połowie października podczas Międzynarodowych Targów Kolejnictwa Trako w Gdańsku.

NOWOŚCI – Polskie nowości
Autor: Arkadiusz Lubka