czerwiec 2016

1strOklaSwiKol_06'16ostateczna

AKTUALNOŚCI  –  Wukadka

Paweł Terczyński

Dwudziesty siódmy maja 2016 roku był ostatnim dniem eksploatacji Warszawskiej Kolei Dojazdowej z zasilaniem prądem stałym o „tramwajowym” napięciu 600 V. Tym samym przestał działać ostatni z kilku podobnych systemów, istniejących w Polsce jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Wraz z włączeniem zasilania o standardowej wysokości napięcia – 3000 V, na szlak nie wyjadą już nie tylko jednostki serii EN94 zbudowane w Pafawagu, ale też zabytkowy wagon nr 16, związany z WKD od pierwszych dni jej działania w 1927 roku.

 

KOLEJ W POLSCE  – Baza Kolei Wielkopolskich w Zbąszynku

Marek Malczewski

Urząd marszałkowski województwa wielkopolskiego w roku 2011 złożył w zakładach Pesa Bydgoszcz zamówienie na 22 elektryczne zespoły trakcyjne rodziny Elf. Zaraz po złożeniu zamówienia Koleje Wielkopolskie rozpoczęły poszukiwania miejsca, w którym można by ulokować zaplecze techniczne do obsługi nowo kupowanego taboru. Poznań Gł. nie był atrakcyjną lokalizacją. Władze organizującej się spółki Koleje Wielkopolskie przeprowadziły więc szeroki rekonesans w poszukiwaniu optymalnej lokalizacji przyszłego zaplecza. Miejscem najlepiej spełniającym postawione kryteria okazał się Zbąszynek, a dokładniej opuszczona od końca lat 90. hala dawnej lokomotywowni. Oczywiście, trzeba było pewnego rodzaju wyobraźni, aby w zapuszczonym obiekcie, w którym wyrastały dorodne samosiejki drzew, a układ torowy ginął pod warstwą piachu dostrzec przyszłe centrum obsługi nowoczesnych ezt rodziny Elf. Jednak najpoważniejszym wyzwaniem do pokonania okazało się położenie wybranego obiektu: na terenie województwa lubuskiego, 4,5 kilometra od granicy Wielkopolski.

 

KOLEJ W POLSCE  – Nowe malowania pojazdów PKP PLK S.A.

Bartosz Łoziński

W Świecie kolei nr 1/2016 ukazała się notatka Dariusza Kalinowskiego, opisująca nową malaturę pługów odśnieżnych LPO-411S. Tekst odnosi się do bardzo interesującej tematyki pojazdów pomocniczych i taboru specjalnego, która wciąż nie ma należytej reprezentacji w publicystyce. Wobec faktu, że tekst opisywał jedynie skromny wycinek zagadnienia, warto mu poświęcić nieco więcej miejsca. Dzieje się tak, albowiem Polskie Linie Kolejowe S.A. wdrażają nowy schemat malowania obejmujący nie tylko pługi, ale cały tabor szynowy oraz flotę samochodową spółki.

 

NASZ PORTRET – Zespoły trakcyjne WKD serii EN94

Paweł Terczyński

Warszawska Kolej Dojazdowa, powstała niemal 90 lat temu, pomimo włączenia jej w 1948 roku w struktury przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, utrzymała do obecnych czasów pełną odrębność funkcjonalną oraz własne standardy techniczne. Wyrazem tego było zachowanie pierwotnego systemu zasilania prądem stałym o niskim napięciu 600 V

i eksploatacja unikalnego taboru, dostosowanego wyłącznie do wymogów tej niewielkiej sieci kolejowej.

 

 

HISTORIA KOLEI  –  Historia „kolei scheiblerowskiej” w Łodzi

Michał Jerczyński

Kolej żelazna, jakkolwiek stanowiła od końca II połowy lat 60. XIX wieku podstawowy środek zaopatrzenia łódzkiego przemysłu i ludności w opał, surowce, maszyny itp., aż do lat 50. następnego stulecia nie posiadała w mieście zbyt rozbudowanej sieci bocznic. Na tym tle ewenementem była rozbudowana bocznica zakładów bawełnianych Karola Scheiblera, która z racji swych rozmiarów i dysponowania własnym taborem kolejowym zyskała obiegową nazwę „kolei scheiblerowskiej” i dość wcześnie awansowała do roli jednego z mitów „polskiego Menczesteru”. Ani ten fakt, ani objęcie zabudowań dawnego imperium fabrycznego K. Scheiblera ochroną konserwatorską nie uchroniło bocznicy przed pochopną likwidacją. Pamięć o niej próbuje się dziś odtworzyć na podstawie nielicznych reliktów.

 

KOLEJ W ŚWIECIE – Elektrowozy serii AL1-AL6 (81-86) kolei British Railways cz.1

Ryszard Rusak

Pod koniec lat 50. XX wieku koleje brytyjskie British Railways (BR) podjęły decyzję o elektryfikacji jednej z głównych magistrali – West Coast Main Line (WCML), biegnącej wzdłuż zachodniego wybrzeża ze stacji London Euston przez Birmingham, Crewe, Liverpool i Manchester do Glasgow i Edynburga. Mimo że od 1953 roku zelektryfikowana napięciem 1,5 kV DC była już linia Manchester – Sheffield – Wath, nazywana też Woodhead Route, to zdecydowano o wprowadzeniu całkiem nowego systemu zasilania 25 kV/50 Hz. Zachętą były doświadczenia Francuzów, którzy posiadali wiele kilometrów linii wychodzących z Paryża w kierunku południowym i zachodnim pod siecią 1,5 kV DC, a mimo to zdecydowali jednak o elektryfikacji kolejnych linii magistralnych tym nowoczesnym i nowatorskim jak na ówczesne czasy systemem zasilania sieci trakcyjnej. Ale sieć to jeden z elementów przedsięwzięcia, do którego potrzebne były jeszcze lokomotywy elektryczne. Zlecenie na produkcję pierwszych takich elektrowozów otrzymały zakłady British Thomson-Houston (BTH).

 

ZAPOMNIANE LINIE – Stacja Kutno – dawny przebieg linii do Poznania

Sławomir Fedorowicz

Rozbudowa stacji czasami wymusza na projektantach zmianę podejścia do węzła linii kolejowych, niegdyś zbudowanych według najkrótszego przebiegu. Takie zdarzenie miało miejsce również na stacji Kutno, gdzie podczas II wojny światowej rozbudowa stacji rozrządowej spowodowała wykonanie nowego wyjazdu w stronę Poznania.

 

FELIETON – Idealne muzeum kolejnictwa – być albo nie być?

Andrzej Harassek, Leszek Lewiński, Monika i Sebastian Marszał, Tomasz Stangel

W okresie ostatnich 10–15 lat muzea w Polsce weszły w czas transformacji i rozbudowy. Niestety, Muzeum Kolejnictwa w Warszawie przespało ten czas i jest to ostatni moment, aby nadrobić tę ogromną stratę. Na ogół muzeum kolejnictwa kojarzy się nam ze skansenem, w którym stoją pociągi z reguły mocno nadgryzione zębem czasu i wieje stacjonarną nudą, gdzie rzędy ponurych, zardzewiałych wraków stwarzają przygnębiające wrażenie dalekie od poznawczych i estetycznych doznań.

 

TRAMWAJE – Solaris Tramino S1110 (Tramino Olsztyn)

Marcin Bobiński

Solaris Tramino S111O jest konstrukcją typu GTx – jednoprzestrzennym, przegubowym, silnikowym wagonem tramwajowym, w którym nie ma członów podwieszanych, bo pod każdym z członów znajduje się wózek (napędowy lub toczny). Tramino S111O jest konstrukcją pokrewną tramwajowi zbudowanemu przez producenta z podpoznańskiego Bolechowa dla niemieckiej Jeny – identyczne są długości członów i całego tramwaju (29,3 m), różne są szerokości, bo S109J jest o 20 cm węższy (2,3 m) od olsztyńskiego tramwaju. Istotną różnicą jest także umieszczenie silników, które wynika ze specyfikacji zamówienia przez Olsztyn. Ze względu na dużą liczbę podwójnych drzwi (sześć par z każdej strony) silniki są mocowane do ramy wózka i bezpośrednio poprzez sprzęgło połączone z przekładnią.

 

MIEJSKIE TORY – Podsztokholmskie kolejki dojazdowe

Jacek Modrzejewski

Na łamach Świata kolei zostały już opisane sztokholmskie systemy tramwajowe (ŚK 04/2013) oraz sieć metra (ŚK 02/ 2014). Na sieć transportu szynowego w aglomeracji Sztokholmu składają się jednak także koleje lokalne Roslagsbanan oraz Saltsjöbanan, łączące dalsze przedmieścia stolicy z węzłami przesiadkowymi Stockholms östra i Slussen. Obie kolejki w ostatnich latach zyskały nieoczekiwaną kilkudniową internetową popularność ze względu na… niecodzienny wypadek, który mógł skończyć się tragedią oraz niezwykły protest maszynistów.

 

ORYGINAŁ I MODELModele wagonów standardu Z1 typów 152A i 159A pociągu IC Chrobry

Andrzej Etmanowicz

Włoska firma A.C.M.E z Mediolanu od kilku lat w swoich katalogach zapowiadała trzywagonowy zestaw pociągu IC Chrobry spółki PKP Intercity, na który rodzimi modelarze i hobbyści oczekiwali z dużą niecierpliwością. Jego premiera odwlekała się, ale wreszcie doczekaliśmy się. Chrobry pokazał się i błyskawicznie zniknął ze sklepowych lad, co dowodzi, jak duże było na niego zapotrzebowanie. Nie można się jednak temu dziwić, wszak w tym komplecie znajdują się dwa zupełnie nowe typy produkowanych w zakładach H. Cegielskiego w Poznaniu bezprzedziałowych wagonów standardu Z1: pierwszej klasy typu 152A oraz drugiej klasy typu 159A. Z tego ostatniego mamy w tym zestawie dwie dwójki, oczywiście z różnymi numerami inwentarzowymi i, co jest godnym podkreślenia, w najnowszej odmianie kolorystycznej tej spółki, z czarnymi pasami międzyokiennymi w części pasażerskiej, przeznaczonej dla wagonów „nowej generacji”, a do takich zaliczają się przecież dwójki typu 159A.

 

NOWOŚCI –  Polskie nowości H0

Ryszard Pyssa